საქართველოში ბევრ დიდ მწერალსა და საზოგადო მოღვაწეს ხალხმა, კოლეგებმა ან თავად მათ მიერ შერჩეულმა ფსევდონიმებმა სიმბოლური მეტსახელები დაუმკვიდრა.
ლიტერატურული და პოეტური მეტსახელები:
- შოთა რუსთაველი: „ქართული მწერლობის გვირგვინი“ ან უბრალოდ „გენიალური შოთა“.
- იოანე ზოსიმე: „ქართული ენის მესაიდუმლე“. მისი ცნობილი საგალობლის, „ქებაჲ და დიდებაჲ ქართულისა ენისაჲ“-ს გამო.
- ილია ჭავჭავაძე: „ერის მამა“, „უგვირგვინო მეფე“, „წმინდა ილია მართალი“. ეს სახელები მან ქართველი ერის წინაშე გაწეული უდიდესი ღვაწლის, ეროვნულ-განმათავისუფლებელი მოძრაობის წინამძღოლობისა და მრავალმხრივი საზოგადოებრივი მოღვაწეობის გამო დაიმსახურა.
- აკაკი წერეთელი: „საქართველოს ბულბული“. ეს მეტსახელი მისმა მელოდიურმა, ლირიკულმა პოეზიამ და ხალხისადმი განსაკუთრებულმა სიყვარულმა განაპირობა. მას ილიასთან ერთად ხშირად მოიხსენიებდნენ, როგორც „ეროვნული მოძრაობის ორ ბურჯს“.
- იაკობ გოგებაშვილი: „ქართველი ერის მასწავლებელი“. „დედა ენის“ ავტორი, რომელმაც საფუძველი ჩაუყარა ქართულ პედაგოგიკას და თაობები აღზარდა მშობლიური ენის სიყვარულით.
- ვაჟა-ფშაველა: „მთის არწივი“, „ფშავის არწივი“. მისი პიროვნება, მებრძოლი სული და შემოქმედება მთლიანად მთის მკაცრ, დიდებულ ბუნებასა და თავისუფლების იდეას უკავშირდებოდა.
- ალექსანდრე ყაზბეგი: „მოხევე“. მწერალი ხშირად აწერდა ხელს ამ ფსევდონიმით, რაც ხაზს უსვამდა მის მჭიდრო კავშირს ხევთან და მთის კულტურასთან.
- ნიკოლოზ ბარათაშვილი: „ქართველი ბაირონი“. ასე მოიხსენიებდნენ მას ევროპული მასშტაბის მქონე ძლიერი, სევდიანი და რომანტიკული პოეზიის გამო.
- გალაკტიონ ტაბიძე: „პოეტების მეფე“, „გენიალური გალაკტიონი“. 1959 წელს მას ოფიციალურად მიენიჭა „სახალხო პოეტის“ წოდება, თუმცა კოლეგებმა და საზოგადოებამ ის ჯერ კიდევ სიცოცხლეში აღიარა ქართული პოეზიის უგვირგვინო მეფედ.
- გრიგოლ რობაქიძე: „ქართველი დენდი“. მისი დახვეწილი ჩაცმულობის, არისტოკრატული მანერებისა და ევროპული იმიჯის გამო.
- დავით კლდიაშვილი: „სევდიანი იუმორისტი“ ან „ცრემლნარევი იუმორის ოსტატი“. მან ეს სახელი დაიმსახურა იმის გამო, რომ თავის ნაწარმოებებში (მაგ. „სამანიშვილის დედინაცვალი“) გაღატაკებული იმერელი აზნაურების ტრაგიკულ ყოფას საოცარი იუმორით, თუმცა ამავდროულად ღრმა სევდით აღწერდა.
- ალექსანდრე ჭავჭავაძე: „პირველი ქართველი რომანტიკოსი“. ქართულ მწერლობაში ახალი ლიტერატურული მიმდინარეობის — რომანტიზმის ფუძემდებელი.
- გრიგოლ ორბელიანი: „მებრძოლი პოეტი“ ან „მეომარი მუზა“. ის იყო მაღალი რანგის სამხედრო მოღვაწე (გენერალი) და მისი პოეზიაც ხშირად ჰეროიკული, პატრიოტული და მებრძოლი სულით იყო გაჟღენთილი.
- გიორგი ერისთავი: „ქართული თეატრის მამა“. ქართული პროფესიული თეატრისა და დრამატურგიის აღორძინებაში შეტანილი უდიდესი წვლილისთვის.
- ტიციან ტაბიძე: „ცისფერყანწელთა რაინდი“. მიუხედავად იმისა, რომ „ცისფერყანწელთა“ ორდენს ბევრი წევრი ჰყავდა, ტიციანი თავისი ბოჰემური ბუნებითა და პოეზიისადმი თავგანწირვით ამ მოძრაობის ყველაზე გამორჩეულ სიმბოლოდ იქცა.
საზოგადო მოღვაწეები, მეცნიერები და პუბლიცისტები:
- დიმიტრი ყიფიანი: „საქართველოს მამანათი“. ეს სახელი მას მიენიჭა ერის ინტერესების თავდადებული და უშიშარი დაცვისთვის, განსაკუთრებით მეფისნაცვლისა და რუსული მმართველობის წინაშე.
- ალექსანდრე ცაგარელი:„ვეფხისტყაოსნის გამჩხრეკელი“. ცნობილი ფილოლოგი და მკვლევარი, რომელმაც უდიდესი შრომა ჩადო რუსთაველის პოემის ხელნაწერების შესწავლასა და კვლევაში.
- სულხან-საბა ორბელიანი: „ყოვლადბრძენი საბა“. მისი ენციკლოპედიური განათლების, დიპლომატიური ნიჭისა და პირველი ქართული ლექსიკონის შექმნის გამო.
- ივანე ჯავახიშვილი: „ქართული მეცნიერების მამამთავარი“. თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის დამფუძნებელი და მეცნიერი, რომელმაც ფუნდამენტური საფუძველი ჩაუყარა ქართულ ისტორიოგრაფიასა და წყაროთმცოდნეობას.
- ექვთიმე თაყაიშვილი: „საქართველოს მეჭურჭლეთუხუცესი“ (ასევე: „წმინდა ექვთიმე ღვთისკაცი“). ემიგრაციაში ყოფნისას საფრანგეთის ბანკში დაცული საქართველოს ეროვნული განძის თავდადებული მცველი, რომელმაც უმძიმეს პირობებშიც კი არაფერი გაყიდა და ყველაფერი უვნებლად დაუბრუნა სამშობლოს.
