მოწევა იწვევს სისხლძარღვების როგორც მყისიერ (დროებით) შევიწროებას, ისე მათ ქრონიკულ დაზიანებას, რაც აფერხებს სისხლის მიმოქცევას და ზრდის გულ-სისხლძარღვთა დაავადებების რისკს.
თამბაქოს კვამლი სისხლძარღვებზე რამდენიმე გზით მოქმედებს:
ნიკოტინის ეფექტი: ნიკოტინი ასტიმულირებს ადრენალინის გამოყოფას, რაც იწვევს სისხლძარღვების მყისიერ შევიწროებას (ვაზოკონსტრიქციას), არტერიული წნევის მატებას და გულისცემის აჩქარებას.
ენდოთელიუმის დაზიანება: კვამლში არსებული ტოქსინები აზიანებს სისხლძარღვების შიდა ფენას (ენდოთელიუმს), რაც არღვევს მათ ელასტიკურობას და ბუნებრივი გაფართოების უნარს.
ათეროსკლეროზის პროცესი: მოწევა ხელს უწყობს არტერიების კედლებზე ცხიმოვანი ფოლაქების (ნადების) დაგროვებას. ეს პროცესი, რომელსაც ათეროსკლეროზი ეწოდება, იწვევს სისხლძარღვების სანათურის მუდმივ დავიწროვებას.
ჟანგბადის ნაკლებობა: კვამლში არსებული ნახშირჟანგი (CO) უკავშირდება ჰემოგლობინს, რაც ამცირებს სისხლის მიერ ჟანგბადის გადატანის უნარს და აიძულებს გულს მეტი დატვირთვით იმუშაოს.
ჯანმრთელობის რისკები
სისხლძარღვების შევიწროება ზრდის შემდეგი დაავადებების ალბათობას:
პერიფერიული არტერიების დაავადება (PAD): სისხლის მიმოქცევის შეფერხება კიდურებში, რაც იწვევს ტკივილს, კრუნჩხვებს და მძიმე შემთხვევებში — განგრენას.
ჰიპერტენზია: მუდმივად შევიწროებული სისხლძარღვები იწვევს ქრონიკულ მაღალ წნევას.
თრომბოზი: მოწევა სისხლს უფრო ,,წებოვანს" ხდის, რაც ზრდის თრომბების წარმოქმნის, ინფარქტისა და ინსულტის რისკს.
დადებითი ცვლილებები შეწყვეტისას
სისხლის მიმოქცევა გაუმჯობესებას იწყებს მოწევის შეწყვეტიდან 20 წუთში, ხოლო 1 წლის შემდეგ გულ-სისხლძარღვთა დაავადებების რისკი 50%-ით მცირდება.
თამბაქოს კვამლი სისხლძარღვებზე რამდენიმე გზით მოქმედებს:
ნიკოტინის ეფექტი: ნიკოტინი ასტიმულირებს ადრენალინის გამოყოფას, რაც იწვევს სისხლძარღვების მყისიერ შევიწროებას (ვაზოკონსტრიქციას), არტერიული წნევის მატებას და გულისცემის აჩქარებას.
ენდოთელიუმის დაზიანება: კვამლში არსებული ტოქსინები აზიანებს სისხლძარღვების შიდა ფენას (ენდოთელიუმს), რაც არღვევს მათ ელასტიკურობას და ბუნებრივი გაფართოების უნარს.
ათეროსკლეროზის პროცესი: მოწევა ხელს უწყობს არტერიების კედლებზე ცხიმოვანი ფოლაქების (ნადების) დაგროვებას. ეს პროცესი, რომელსაც ათეროსკლეროზი ეწოდება, იწვევს სისხლძარღვების სანათურის მუდმივ დავიწროვებას.
ჟანგბადის ნაკლებობა: კვამლში არსებული ნახშირჟანგი (CO) უკავშირდება ჰემოგლობინს, რაც ამცირებს სისხლის მიერ ჟანგბადის გადატანის უნარს და აიძულებს გულს მეტი დატვირთვით იმუშაოს.
ჯანმრთელობის რისკები
სისხლძარღვების შევიწროება ზრდის შემდეგი დაავადებების ალბათობას:
პერიფერიული არტერიების დაავადება (PAD): სისხლის მიმოქცევის შეფერხება კიდურებში, რაც იწვევს ტკივილს, კრუნჩხვებს და მძიმე შემთხვევებში — განგრენას.
ჰიპერტენზია: მუდმივად შევიწროებული სისხლძარღვები იწვევს ქრონიკულ მაღალ წნევას.
თრომბოზი: მოწევა სისხლს უფრო ,,წებოვანს" ხდის, რაც ზრდის თრომბების წარმოქმნის, ინფარქტისა და ინსულტის რისკს.
დადებითი ცვლილებები შეწყვეტისას
სისხლის მიმოქცევა გაუმჯობესებას იწყებს მოწევის შეწყვეტიდან 20 წუთში, ხოლო 1 წლის შემდეგ გულ-სისხლძარღვთა დაავადებების რისკი 50%-ით მცირდება.
