მოწევის საშიშროებას ხშირად არასაკმარისად აფასებენ. ზოგადად ითვლება, რომ ეს ჩვევა უარყოფითად მოქმედებს გულ-სისხლძარღვთა სისტემაზე. თუმცა, ცოტამ თუ იცის, რომ ოჯახებში, სადაც ერთი ან ორივე პარტნიორი ეწევა, უნაყოფობა გაცილებით ხშირია, აღინიშნება ორსულობის პათოლოგიები და განვითარების დეფექტები ბავშვებში.
მწეველი მშობლების შვილები შემთხვევათა 60%-ზე მეტში თანდაყოლილი დაავადებებით იბადებიან და თითქმის ყველგან არიან მიდრეკილნი ალერგიული რეაქციების მიმართ.
ნიკოტინი დამთრგუნველად მოქმედებს სპერმის მდგომარეობაზე. ნიკოტინის გარდა, თამბაქო შეიცავს მძიმე მეტალებს, ასევე ყველაზე ძლიერ კანცეროგენ ბენზოპირენს. ყველა ეს კომპონენტი მნიშვნელოვნად აუარესებს სპერმის ხარისხს და უარყოფითად მოქმედებს ჯანმრთელობაზე.
კვლევის თანახმად, მწეველ მამაკაცებს სპერმის კონცენტრაცია 23%-ით, მოძრაობა 13%-ით უქვეითდებათ, მორფოლოგია მოწეული სიგარეტის რაოდენობის პროპორციულად ირღვევა და ხშირია დნმ-ის ფრაგმენტაცია.
ყველაზე ცუდი ის არის, რომ მოწევა ქმნის პირობებს რეპროდუქციული ორგანოების დაავადებების გაჩენისა და განვითარებისთვის, რომელთა მკურნალობა ძალიან რთული, ხანგრძლივი და ძვირადღირებული პროცესია.
რა ცვლილებები შეიძლება გამოიწვიოს სპერმაში მოწევამ?
ნიკოტინი კარგად შეიწოვება ფილტვებისა და პირის ღრუს, საყლაპავისა და კუჭის ლორწოვანი გარსების მიერ, საიდანაც სისხლს იგი მთელ სხეულში გადააქვს პროსტატის ჯირკვლის გვერდის ავლით.
ეს იწვევს ნიკოტინის კონცენტრაციის ზრდას სათესლე სითხეში 70 ნგ/მლ-მდე, სისხლში 10-40 ნგ/მლ-ის წინააღმდეგ. ნიკოტინი დამთრგუნველ გავლენას ახდენს სპერმატოზოიდების სიცოცხლისუნარიანობაზე და იწვევს დნმ-ის ფრაგმენტაციას.
ნიკოტინის კონცენტრაციის ზრდა უკუპროპორციულია სპერმის მოძრაობისა, ანუ სისხლში ნიკოტინის დაგროვებისას, სპერმატოზოიდების მოძრაობა შენელდება.
მძიმე მეტალები ორგანიზმიდან ძალიან ნელა და ცუდად გამოიყოფა; მწეველთა სისხლში ისინი წარმოდგენილია ტყვიითა და კადმიუმით. ეს ელემენტები უარყოფითად მოქმედებს სპერმატოზოიდების მორფოლოგიასა და მოძრაობაზე, ასევე თრგუნავს ტესტოსტერონის წარმოქმნას, რომელიც აუცილებელია სპერმატოზოიდების წარმოქმნის ეტაპზე. ანუ, თავად სპერმატოგენეზის პროცესი რისკის ქვეშაა.
ყველაზე დიდ საფრთხეს ბენზოპირენი წარმოადგენს. ის წარმოიქმნება თხევადი და მყარი ნივთიერებების წვის დროს. ის უკიდურესად ტოქსიკურია, ძალიან ძლიერი კანცეროგენია და მიეკუთვნება ყველაზე მაღალი საფრთხის კლასს. ბენზოპირენმა შეიძლება გამოიწვიოს მუტაციები, რომლებიც აზიანებს დნმ-ის ჯაჭვს და უჯრედებს ავთვისებიან წარმონაქმნებად გარდაქმნის.
თამბაქოს არარეგულარული მოხმარების შემთხვევაშიც კი, მამაკაცებს აღენიშნებათ ასთენოზოოსპერმია. ხოლო მძიმე მწეველებს, რომლებიც მიჩვეულები არიან დღეში ერთი კოლოფი ან მეტი სიგარეტის მოწევას, ყველაზე ხშირად უსვამენ ოლიგოზოოსპერმიის და ტერატოზოოსპერმიის დიაგნოზს.
მნიშვნელოვანია ვიცოდეთ, რომ თამბაქოს ტოქსინები ორგანიზმში გროვდება. სპერმოგრამის მაჩვენებლები უარესდება რაც უფრო ხანგრძლივია მოწევის ისტორია. მწეველში, რომელსაც 15-20 წლიანი მოწევის ისტორია აქვს, სპერმის მოძრაობა შეიძლება 80%-ით შემცირდეს.
როგორ მოქმედებს მოწევისთვის თავის დანებება სპერმაზე
მოწევის შეწყვეტის შემდეგ, სპერმოგრამაში ცვლილებები დიდხანს არ გაგრძელდება:
- ეაკულატის მოცულობა იზრდება, რადგან თამბაქოს ტოქსინები არ გამოიწვევს სისხლძარღვთა სპაზმებს;
- უმჯობესდება სისხლის მიმოქცევა და, შესაბამისად, გაიზრდება სემინარული სითხის მოცულობა;
- პროგრესულად მოძრავი ჩანასახოვანი უჯრედების რაოდენობა გაიზრდება;
- სპერმა ნაკლებად ბლანტი გახდება;
- სპერმის კონცენტრაცია გაიზრდება ნორმალურ მაჩვენებლამდე, 25-40 მილიონ/მლ-მდე.
ჩვენი რჩევა
მომავალ მშობლებს ვურჩევთ დაგეგმილ ორსულობამდე სულ მცირე ერთი წლით ადრე თავი დაანებონ თამბაქოს მოხმარებას. ამ დროის განმავლობაში ორგანიზმიდან მთლიანად გამოიდევნება ტოქსინები, აღდგება მეტაბოლიზმი, გათანაბრდება აბსტინენციის სინდრომი და გაჩნდება რეალური შესაძლებლობა, რომ მოწევა ცხოვრებიდან მთლიანად აღმოიფხვრას.
სპერმატოგენეზის პროცესის სრულად აღდგენას მინიმუმ ექვსი თვე სჭირდება.
მომავალ მამას რეკომენდებულია შემდეგი წესების დაცვა:
- სისხლის მიმოქცევის გასაუმჯობესებლად აუცილებელია მსუბუქი ფიზიკური აქტივობა, სირბილი, ცურვა და გუნდური თამაშები;
- დაბალანსებული კვება მდიდარი ვიტამინებით, მინერალებით, ანტიოქსიდანტებით, ცილებით. დღეში მინიმუმ ორი ლიტრი წყლის დალევა სქელი და ბლანტი სპერმის თავიდან ასაცილებლად;
- მშვიდი, გაზომილი ცხოვრების წესი საკმარისი ძილით და სტრესის გარეშე;
- მიზანშეწონილია ეკოლოგიურად უსაფრთხო გარემო და სახიფათო ინდუსტრიებში მუშაობაზე უარის თქმა.
დასკვნა
მოწევას მამაკაცის ნაყოფიერებაზე ყველაზე დამანგრეველი გავლენა აქვს. მწეველი მამაკაცების მხოლოდ
6 %-ს ჰქონდა სპერმოგრამის შედეგები, რომლებიც ჩასახვისთვის მისაღები იყო;
ხოლო არამწეველებში ეს მაჩვენებელი 37% იყო. მოწევა სპერმისთვის კიდევ უფრო მავნებელია, ვიდრე ალკოჰოლზე დამოკიდებულება.
ეს ჩვევა არა მხოლოდ რეპროდუქციული სისტემის, არამედ მთლიანად ორგანიზმის დაავადებების განვითარებას პროვოცირებს და აჩქარებს.
მწეველი მშობლების შვილები შემთხვევათა 60%-ზე მეტში თანდაყოლილი დაავადებებით იბადებიან და თითქმის ყველგან არიან მიდრეკილნი ალერგიული რეაქციების მიმართ.
ნიკოტინი დამთრგუნველად მოქმედებს სპერმის მდგომარეობაზე. ნიკოტინის გარდა, თამბაქო შეიცავს მძიმე მეტალებს, ასევე ყველაზე ძლიერ კანცეროგენ ბენზოპირენს. ყველა ეს კომპონენტი მნიშვნელოვნად აუარესებს სპერმის ხარისხს და უარყოფითად მოქმედებს ჯანმრთელობაზე.
კვლევის თანახმად, მწეველ მამაკაცებს სპერმის კონცენტრაცია 23%-ით, მოძრაობა 13%-ით უქვეითდებათ, მორფოლოგია მოწეული სიგარეტის რაოდენობის პროპორციულად ირღვევა და ხშირია დნმ-ის ფრაგმენტაცია.
ყველაზე ცუდი ის არის, რომ მოწევა ქმნის პირობებს რეპროდუქციული ორგანოების დაავადებების გაჩენისა და განვითარებისთვის, რომელთა მკურნალობა ძალიან რთული, ხანგრძლივი და ძვირადღირებული პროცესია.
რა ცვლილებები შეიძლება გამოიწვიოს სპერმაში მოწევამ?
ნიკოტინი კარგად შეიწოვება ფილტვებისა და პირის ღრუს, საყლაპავისა და კუჭის ლორწოვანი გარსების მიერ, საიდანაც სისხლს იგი მთელ სხეულში გადააქვს პროსტატის ჯირკვლის გვერდის ავლით.
ეს იწვევს ნიკოტინის კონცენტრაციის ზრდას სათესლე სითხეში 70 ნგ/მლ-მდე, სისხლში 10-40 ნგ/მლ-ის წინააღმდეგ. ნიკოტინი დამთრგუნველ გავლენას ახდენს სპერმატოზოიდების სიცოცხლისუნარიანობაზე და იწვევს დნმ-ის ფრაგმენტაციას.
ნიკოტინის კონცენტრაციის ზრდა უკუპროპორციულია სპერმის მოძრაობისა, ანუ სისხლში ნიკოტინის დაგროვებისას, სპერმატოზოიდების მოძრაობა შენელდება.
მძიმე მეტალები ორგანიზმიდან ძალიან ნელა და ცუდად გამოიყოფა; მწეველთა სისხლში ისინი წარმოდგენილია ტყვიითა და კადმიუმით. ეს ელემენტები უარყოფითად მოქმედებს სპერმატოზოიდების მორფოლოგიასა და მოძრაობაზე, ასევე თრგუნავს ტესტოსტერონის წარმოქმნას, რომელიც აუცილებელია სპერმატოზოიდების წარმოქმნის ეტაპზე. ანუ, თავად სპერმატოგენეზის პროცესი რისკის ქვეშაა.
ყველაზე დიდ საფრთხეს ბენზოპირენი წარმოადგენს. ის წარმოიქმნება თხევადი და მყარი ნივთიერებების წვის დროს. ის უკიდურესად ტოქსიკურია, ძალიან ძლიერი კანცეროგენია და მიეკუთვნება ყველაზე მაღალი საფრთხის კლასს. ბენზოპირენმა შეიძლება გამოიწვიოს მუტაციები, რომლებიც აზიანებს დნმ-ის ჯაჭვს და უჯრედებს ავთვისებიან წარმონაქმნებად გარდაქმნის.
თამბაქოს არარეგულარული მოხმარების შემთხვევაშიც კი, მამაკაცებს აღენიშნებათ ასთენოზოოსპერმია. ხოლო მძიმე მწეველებს, რომლებიც მიჩვეულები არიან დღეში ერთი კოლოფი ან მეტი სიგარეტის მოწევას, ყველაზე ხშირად უსვამენ ოლიგოზოოსპერმიის და ტერატოზოოსპერმიის დიაგნოზს.
მნიშვნელოვანია ვიცოდეთ, რომ თამბაქოს ტოქსინები ორგანიზმში გროვდება. სპერმოგრამის მაჩვენებლები უარესდება რაც უფრო ხანგრძლივია მოწევის ისტორია. მწეველში, რომელსაც 15-20 წლიანი მოწევის ისტორია აქვს, სპერმის მოძრაობა შეიძლება 80%-ით შემცირდეს.
როგორ მოქმედებს მოწევისთვის თავის დანებება სპერმაზე
მოწევის შეწყვეტის შემდეგ, სპერმოგრამაში ცვლილებები დიდხანს არ გაგრძელდება:
- ეაკულატის მოცულობა იზრდება, რადგან თამბაქოს ტოქსინები არ გამოიწვევს სისხლძარღვთა სპაზმებს;
- უმჯობესდება სისხლის მიმოქცევა და, შესაბამისად, გაიზრდება სემინარული სითხის მოცულობა;
- პროგრესულად მოძრავი ჩანასახოვანი უჯრედების რაოდენობა გაიზრდება;
- სპერმა ნაკლებად ბლანტი გახდება;
- სპერმის კონცენტრაცია გაიზრდება ნორმალურ მაჩვენებლამდე, 25-40 მილიონ/მლ-მდე.
ჩვენი რჩევა
მომავალ მშობლებს ვურჩევთ დაგეგმილ ორსულობამდე სულ მცირე ერთი წლით ადრე თავი დაანებონ თამბაქოს მოხმარებას. ამ დროის განმავლობაში ორგანიზმიდან მთლიანად გამოიდევნება ტოქსინები, აღდგება მეტაბოლიზმი, გათანაბრდება აბსტინენციის სინდრომი და გაჩნდება რეალური შესაძლებლობა, რომ მოწევა ცხოვრებიდან მთლიანად აღმოიფხვრას.
სპერმატოგენეზის პროცესის სრულად აღდგენას მინიმუმ ექვსი თვე სჭირდება.
მომავალ მამას რეკომენდებულია შემდეგი წესების დაცვა:
- სისხლის მიმოქცევის გასაუმჯობესებლად აუცილებელია მსუბუქი ფიზიკური აქტივობა, სირბილი, ცურვა და გუნდური თამაშები;
- დაბალანსებული კვება მდიდარი ვიტამინებით, მინერალებით, ანტიოქსიდანტებით, ცილებით. დღეში მინიმუმ ორი ლიტრი წყლის დალევა სქელი და ბლანტი სპერმის თავიდან ასაცილებლად;
- მშვიდი, გაზომილი ცხოვრების წესი საკმარისი ძილით და სტრესის გარეშე;
- მიზანშეწონილია ეკოლოგიურად უსაფრთხო გარემო და სახიფათო ინდუსტრიებში მუშაობაზე უარის თქმა.
დასკვნა
მოწევას მამაკაცის ნაყოფიერებაზე ყველაზე დამანგრეველი გავლენა აქვს. მწეველი მამაკაცების მხოლოდ
6 %-ს ჰქონდა სპერმოგრამის შედეგები, რომლებიც ჩასახვისთვის მისაღები იყო;
ხოლო არამწეველებში ეს მაჩვენებელი 37% იყო. მოწევა სპერმისთვის კიდევ უფრო მავნებელია, ვიდრე ალკოჰოლზე დამოკიდებულება.
ეს ჩვევა არა მხოლოდ რეპროდუქციული სისტემის, არამედ მთლიანად ორგანიზმის დაავადებების განვითარებას პროვოცირებს და აჩქარებს.
