ცნობილი ფაქტია, რომ მოწევა იწვევს დამოკიდებულებას, რომელიც თავისი შინაარსით შეიძლება იყოს:
- დაბალი ხარისხის ან არ არსებული დამოკიდებულება,
- საშუალო ხარისხის დამოკიდებულება,
- მაღალი ხარისსხის დამოკიდებულება.
ნიკოტინზე ძლიერი ხარისხის დამოკიდებულება გაცილებით უფრო რთული გასანეიტრალებელია, ვიდრე სუსტი დამოკიდებულება; შესაბამისად, მოწევის შეწყვეტის პროცესში ნიკოტინისადმი ძლიერი დამოკიდებულება გაცილებით უფრო დამაბრკოლებელ ფაქტორს წარმოადგენს ვიდრე სუსტი დამოკიდებულება;
მაღალი ხარისხის დამოკიდებულების მქონე მწეველებისთვის დამახასიათებელია:
- დღის პირველი ღერი სიგარეტის მოწევა გაღვიძებიდან 5-10 წუთის შუალედში;
- განსაკუთრებული გართულება დღის პირველ ღერის მოწევისგან თავშეკავებაზე;
- მოწევისგან თავის შეკავების მიღწევა იმ ადგილებში, სადაც მოწევა აკრძალულია;
- დღეში 20 და მეტი ღერი სიგარეტის მოწევა;
- დღის პირველ ნახევარში უფრო მეტი ღერი სიგარეტის მოწევა, ვიდრე დღის მეორე ნახევარში;
მეცნიერულად დადასტურებული ფაქტია, რომ ნიკოტინს მხოლოდ ძლიერი მოტივაცია ამარცხებს!
საინტერესოა, რომ როცა მწეველს მოწევის შეწყვეტის ძლიერი მოტივაცია გააჩნია, ასეთ შემთხვევაში ყოველგვარ ძალას კარგავს ნიკოტინზე დამოკიდებულების ხარისხი, მათ შორის ძლიერი დამოკიდებულება;
- დაბალი ხარისხის ან არ არსებული დამოკიდებულება,
- საშუალო ხარისხის დამოკიდებულება,
- მაღალი ხარისსხის დამოკიდებულება.
ნიკოტინზე ძლიერი ხარისხის დამოკიდებულება გაცილებით უფრო რთული გასანეიტრალებელია, ვიდრე სუსტი დამოკიდებულება; შესაბამისად, მოწევის შეწყვეტის პროცესში ნიკოტინისადმი ძლიერი დამოკიდებულება გაცილებით უფრო დამაბრკოლებელ ფაქტორს წარმოადგენს ვიდრე სუსტი დამოკიდებულება;
მაღალი ხარისხის დამოკიდებულების მქონე მწეველებისთვის დამახასიათებელია:
- დღის პირველი ღერი სიგარეტის მოწევა გაღვიძებიდან 5-10 წუთის შუალედში;
- განსაკუთრებული გართულება დღის პირველ ღერის მოწევისგან თავშეკავებაზე;
- მოწევისგან თავის შეკავების მიღწევა იმ ადგილებში, სადაც მოწევა აკრძალულია;
- დღეში 20 და მეტი ღერი სიგარეტის მოწევა;
- დღის პირველ ნახევარში უფრო მეტი ღერი სიგარეტის მოწევა, ვიდრე დღის მეორე ნახევარში;
მეცნიერულად დადასტურებული ფაქტია, რომ ნიკოტინს მხოლოდ ძლიერი მოტივაცია ამარცხებს!
საინტერესოა, რომ როცა მწეველს მოწევის შეწყვეტის ძლიერი მოტივაცია გააჩნია, ასეთ შემთხვევაში ყოველგვარ ძალას კარგავს ნიკოტინზე დამოკიდებულების ხარისხი, მათ შორის ძლიერი დამოკიდებულება;
მოწევის შეწყვეტის პროცესში გადამწყვეტი მნიშვნელობა ენიჭება მოტივაციის დონეს, ანუ იმ მიზეზს, რის გამოც გადაწყვიტეთ მოწევის შეწყვეტა;
თავად მოტივაცია შეიძლება იყოს სამი დონის: სუსტი, საშუალო და ძლიერი:
მოწევის შეწყვეტის პროცესში მყოფი მწეველის სუსტი მოტივაცია არის ის ძირითადი კომპონენტი, რომელიც საგრძნობლად ზრდის წარუმატებლობის რისკს;
და პირიქით, ძლიერი მოტივაცია არის გადამწყვეტი ფაქტორი მოწევის შეწყვეტის პროცესში;
საინტერესო ფაქტია, რომ როცა მწეველს მოწევის შეწყვეტის ძლიერი მოტივაცია გააჩნია, ასეთ შემთხვევაში ყოველგვარ ძალას კარგავს ნიკოტინზე დამოკიდებულების ხარისხი, მათ შორის ძლიერი დამოკიდებულება;
ნიკოტინს მხოლოდ ძლიერი მოტივაცია ამარცხებს!
თავად მოტივაცია შეიძლება იყოს სამი დონის: სუსტი, საშუალო და ძლიერი:
მოწევის შეწყვეტის პროცესში მყოფი მწეველის სუსტი მოტივაცია არის ის ძირითადი კომპონენტი, რომელიც საგრძნობლად ზრდის წარუმატებლობის რისკს;
და პირიქით, ძლიერი მოტივაცია არის გადამწყვეტი ფაქტორი მოწევის შეწყვეტის პროცესში;
საინტერესო ფაქტია, რომ როცა მწეველს მოწევის შეწყვეტის ძლიერი მოტივაცია გააჩნია, ასეთ შემთხვევაში ყოველგვარ ძალას კარგავს ნიკოტინზე დამოკიდებულების ხარისხი, მათ შორის ძლიერი დამოკიდებულება;
ნიკოტინს მხოლოდ ძლიერი მოტივაცია ამარცხებს!
სიგარეტის მოწევა ადამიანის ჯანმრთელობაზე ძალიან ბევრი მიმართულებით ახდენს უარყოფით გავლენას;
ერთ-ერთი ყველაზე გავრცელებული სიმპტომი, რომელსაც მწეველები ხშირად უჩივიან, არის მწეველის ხველა.
ბევრი მწეველისთვის ეს თითქოს ჩვეულებრივი მოვლენაა; თუმცა რეალურად – ეს ორგანიზმის შიდა პრობლემების ერთ-ერთი სერიოზული სიგნალია.
მწეველს ახასიათებს ქრონიკული, გამუდმებული ხველა, რომელიც ჩნდება ნიკოტინისა და თამბაქოს კვამლში შემავალი ტოქსიკური ნივთიერებების რეგულარული ზემოქმედების შედეგად.
ხველა შეიძლება იყოს:
- მშრალი,
- ნახველით,
- დილაობით უფრო ძლიერი,
- მუდმივად განმეორებადი.
სხეული ამ გზით ცდილობს გამოიტყორცნოს დამაზიანებელი ნაწილაკები და ლორწო, რომელიც ფილტვებში გროვდება.
მწეველის ხველის მთავარი მიზეზი არის ფილტვების და სასუნთქი გზების გაღიზიანება.
თამბაქოს კვამლი აზიანებს სასუნთქი გზების შიდა გარსს, რის შედეგადაც:
- აღარ ხდება ფილტვების გასაფთავება,
- იწყება ლორწოს დაგროვება,
- ორგანიზმი ცდილობს მას ხველით მოშორებას.
თუ ხველა ხანგრძლივი და მძიმეა, შესაძლოა განპირობებული იყოს შემდეგი პათოლოგიებით:
- ქრონიკული ბრონქიტი,
- ფილტვების ქრონიკული ობსტრუქციული დაავადება.
ეს უკვე უფრო სერიოზული პრობლემებია, რომლებიც აუცილებლად მოითხოვს სამედიცინო დახმარებას.
მწეველმა უყურადღებოდ არ უნდა დატოვოს ხველის სიმპტომები:
- დილაობით ძლიერი, გამუდმებული ხველა,
- ლორწოს ან ნახველის გამოდინება,
- დაღლილობის შეგრძნება,
- ამოსუნთქვის გაძნელება,
- გულმკერდში სიმძიმის შეგრძნება.
აუცილებელია დაუყოვნებლივ მიმართოთ ექიმს თუ ხველას თან ახლავს:
- სისხლიანი ნახველი,
- მაღალი ტემპერატურა,
- უეცარი დაძაბული სუნთქვა
არის თუ არა მწეველის ხველა საშიში?
დიახ – და არა მხოლოდ იმიტომ, რომ უსიამოვნოა.
ხველა ხშირად არის ორგანიზმის სიგნალი, რომ ფილტვებში უკვე მიმდინარეობს ცვლილებები.
დროულად რეაგირება მნიშვნელოვანია, რადგან დაუმუშავებელი ხანგრძლივი პრობლემები შეიძლება გადაიზარდოს:
- ქრონიკულ ბრონქიტში,
- ფილტვების ქრონიკული ობსტრუქციული დაავადებაში,
- ფილტვის მძიმე დაზიანებაში,
- ფილტვის კიბოს რისკის ზრდაში.
მწეველმა ხველის შესამსუბუქებლად უნდა გაითვალისწინოს ჩვენი რეკომენდაციები:
- დალიეთ ბევრი წყალი, რაც ლორწოს განზავებას დაეხმარება,
- მოერიდეთ ცივი და მშრალი ჰაერის შესუნთქვას,
- გამოიყენეთ გამათბობელი ორთქლის ინჰალაცია,
- იმოძრავეთ – ფიზიკური აქტივობა ფილტვების გაწმენდას აძლიერებს,
მაგრამ, რეალურად, ყველაზე ეფექტური გზა მოწევის შეწყვეტაა, რაც:
- ამცირებს ხველას, ისე რომ საბოლოოდ ხველა საერთოდ ქრება,
- აუმჯობესებს სუნთქვას,
- ამაღლებს ენერგიას,
- საგრძნობლად ამცირებს დაავადებების რისკს.
ერთ-ერთი ყველაზე გავრცელებული სიმპტომი, რომელსაც მწეველები ხშირად უჩივიან, არის მწეველის ხველა.
ბევრი მწეველისთვის ეს თითქოს ჩვეულებრივი მოვლენაა; თუმცა რეალურად – ეს ორგანიზმის შიდა პრობლემების ერთ-ერთი სერიოზული სიგნალია.
მწეველს ახასიათებს ქრონიკული, გამუდმებული ხველა, რომელიც ჩნდება ნიკოტინისა და თამბაქოს კვამლში შემავალი ტოქსიკური ნივთიერებების რეგულარული ზემოქმედების შედეგად.
ხველა შეიძლება იყოს:
- მშრალი,
- ნახველით,
- დილაობით უფრო ძლიერი,
- მუდმივად განმეორებადი.
სხეული ამ გზით ცდილობს გამოიტყორცნოს დამაზიანებელი ნაწილაკები და ლორწო, რომელიც ფილტვებში გროვდება.
მწეველის ხველის მთავარი მიზეზი არის ფილტვების და სასუნთქი გზების გაღიზიანება.
თამბაქოს კვამლი აზიანებს სასუნთქი გზების შიდა გარსს, რის შედეგადაც:
- აღარ ხდება ფილტვების გასაფთავება,
- იწყება ლორწოს დაგროვება,
- ორგანიზმი ცდილობს მას ხველით მოშორებას.
თუ ხველა ხანგრძლივი და მძიმეა, შესაძლოა განპირობებული იყოს შემდეგი პათოლოგიებით:
- ქრონიკული ბრონქიტი,
- ფილტვების ქრონიკული ობსტრუქციული დაავადება.
ეს უკვე უფრო სერიოზული პრობლემებია, რომლებიც აუცილებლად მოითხოვს სამედიცინო დახმარებას.
მწეველმა უყურადღებოდ არ უნდა დატოვოს ხველის სიმპტომები:
- დილაობით ძლიერი, გამუდმებული ხველა,
- ლორწოს ან ნახველის გამოდინება,
- დაღლილობის შეგრძნება,
- ამოსუნთქვის გაძნელება,
- გულმკერდში სიმძიმის შეგრძნება.
აუცილებელია დაუყოვნებლივ მიმართოთ ექიმს თუ ხველას თან ახლავს:
- სისხლიანი ნახველი,
- მაღალი ტემპერატურა,
- უეცარი დაძაბული სუნთქვა
არის თუ არა მწეველის ხველა საშიში?
დიახ – და არა მხოლოდ იმიტომ, რომ უსიამოვნოა.
ხველა ხშირად არის ორგანიზმის სიგნალი, რომ ფილტვებში უკვე მიმდინარეობს ცვლილებები.
დროულად რეაგირება მნიშვნელოვანია, რადგან დაუმუშავებელი ხანგრძლივი პრობლემები შეიძლება გადაიზარდოს:
- ქრონიკულ ბრონქიტში,
- ფილტვების ქრონიკული ობსტრუქციული დაავადებაში,
- ფილტვის მძიმე დაზიანებაში,
- ფილტვის კიბოს რისკის ზრდაში.
მწეველმა ხველის შესამსუბუქებლად უნდა გაითვალისწინოს ჩვენი რეკომენდაციები:
- დალიეთ ბევრი წყალი, რაც ლორწოს განზავებას დაეხმარება,
- მოერიდეთ ცივი და მშრალი ჰაერის შესუნთქვას,
- გამოიყენეთ გამათბობელი ორთქლის ინჰალაცია,
- იმოძრავეთ – ფიზიკური აქტივობა ფილტვების გაწმენდას აძლიერებს,
მაგრამ, რეალურად, ყველაზე ეფექტური გზა მოწევის შეწყვეტაა, რაც:
- ამცირებს ხველას, ისე რომ საბოლოოდ ხველა საერთოდ ქრება,
- აუმჯობესებს სუნთქვას,
- ამაღლებს ენერგიას,
- საგრძნობლად ამცირებს დაავადებების რისკს.
- მოწევა ყოველწლიურად რვა მილიონზე მეტ ადამიანს კლავს, რაც ნიშნავს, რომ დედამიწაზე ყოველ ხუთ წამში, თამბაქოს მოხმარების შედეგად ერთი ადამიანი იღუპება.
- მოწევა, სიცოცხლის ხანგრძლივობას, საშუალოდ 13 წლით ამცირებს.
- ფილტვის კიბო ონკოლოგიური დაავადებებიდან მხოლოდ ერთადერთი არ არის, რომელიც შეიძლება მოწევისგან განვითარდეს. მოწევით გამოწვეულ სხვა სიმსივნეებს მიეკუთვნება: შარდის ბუშტის, სისხლის, ძვლის ტვინის, საშვილოსნოს ყელის, მსხვილი ნაწლავის, საყლაპავის, თირკმელების, ხორხის, ღვიძლის, პირის ღრუს, პანკრეასის, სწორი ნაწლავის, კუჭისა და ყელის კიბო.
- ონკოლოგიური დაავადებების განვითარების მაღალი რისკის გარდა, მოწევა ასევე 200-დან 400 პროცენტამდე ზრდის გულის იშემიური დაავადებისა და ინსულტის განვითარების შანსს.
- მოწევა არის პრობლემა, რომელიც პირველ რიგში აწუხებს დაბალი შემოსავლის მქონე ადამიანებს. მწეველთა 80 პროცენტი ცხოვრობს მსოფლიოს ყველაზე ღარიბ და ღატაკ ქვეყნებში. შეერთებულ შტატებშიც კი სიღარიბის ზღვარს მიღმა მყოფი ადამიანების 24,3 პროცენტი ეწევა, ხოლო სიღარიბის ზღვარს ზემოთ შემოსავლის მქონეთა 14,3 პროცენტი.
- ჩინეთში 420 მილიონი მწეველია, რომლებიც ეწევიან დაახლოებით 1,7 ტრილიონ სიგარეტს წელიწადში, ანუ დაახლოებით სამ მილიონ სიგარეტს წუთში. მსოფლიოში ყოველი მესამე სიგარეტი მოწეულია ჩინეთში.
- მსოფლიოში ადამიანები წუთში დაახლოებით ათ მილიონ სიგარეტს ყიდულობენ, დღეში 15 მილიარდ სიგარეტს და წელიწადში ხუთ ტრილიონ სიგარეტს.
- თამბაქოს კვამლი შეიცავს შვიდი ათასზე მეტ ქიმიურ ნივთიერებას, რომელთაგან სულ მცირე 250 საზიანოა ადამიანის ჯანმრთელობისთვის და სულ მცირე 69 ნივთიერება იწვევს კიბოს. უფრო მეტიც, მათგან 11 ყველაზე საშიშ კანცეროგენების ჯგუფს მიეკუთვნება.
- სიგარეტის კვამლი არის ბენზოლის წყარო, რომელიც იწვევს მწვავე მიელოლეიკემიას.
- სიგარეტის კვამლი ასევე შეიცავს ისეთ ტოქსიკურ ნივთიერებებს, როგორიცაა რადიოაქტიური ტყვია, პოლონიუმი და ჰიდროციანმჟავა (წყალბადის ციანიდი). ეს უკანასკნელი ნაერთი მეორე მსოფლიო ომის დროს გერმანიის საკონცენტრაციო ბანაკებში გამოიყენებოდა გაზის კამერებში ტყვეების განადგურების მიზნით.
- მოწევასთან დაკავშირებული რვა მილიონი სიკვდილიდან, რომელიც ყოველწლიურად ხდება მსოფლიოში, დაახლოებით 1,2 მილიონი სიკვდილი პასიური მოწევის შედეგია. თუმცა, არ არსებობს პასიური მოწევის ზემოქმედების უსაფრთხო დონე.
- მხოლოდ 1,6 მილიარდი ადამიანი (მსოფლიოს მოსახლეობის 22%) არის კანონიერად დაცული პასიური მოწევისგან, ძირითადად მდიდარი ქვეყნების მაცხოვრებლები.
- მოსალოდნელია, რომ თუ მოწევის წინააღმდეგ სათანადო ღონისძიებები არ განხორციელდება, თამბაქო 21-ე საუკუნეში, მსოფლიოში, მინიმუმ მილიარდ ადამიანს მოკლავს.
- ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაცია პროგნოზირებს, რომ ამჟამინდელი მწეველთა ნახევარი მოკვდება მოწევის შედეგად განვითარებული პათოლოგიებით.
- მოწევა, სიცოცხლის ხანგრძლივობას, საშუალოდ 13 წლით ამცირებს.
- ფილტვის კიბო ონკოლოგიური დაავადებებიდან მხოლოდ ერთადერთი არ არის, რომელიც შეიძლება მოწევისგან განვითარდეს. მოწევით გამოწვეულ სხვა სიმსივნეებს მიეკუთვნება: შარდის ბუშტის, სისხლის, ძვლის ტვინის, საშვილოსნოს ყელის, მსხვილი ნაწლავის, საყლაპავის, თირკმელების, ხორხის, ღვიძლის, პირის ღრუს, პანკრეასის, სწორი ნაწლავის, კუჭისა და ყელის კიბო.
- ონკოლოგიური დაავადებების განვითარების მაღალი რისკის გარდა, მოწევა ასევე 200-დან 400 პროცენტამდე ზრდის გულის იშემიური დაავადებისა და ინსულტის განვითარების შანსს.
- მოწევა არის პრობლემა, რომელიც პირველ რიგში აწუხებს დაბალი შემოსავლის მქონე ადამიანებს. მწეველთა 80 პროცენტი ცხოვრობს მსოფლიოს ყველაზე ღარიბ და ღატაკ ქვეყნებში. შეერთებულ შტატებშიც კი სიღარიბის ზღვარს მიღმა მყოფი ადამიანების 24,3 პროცენტი ეწევა, ხოლო სიღარიბის ზღვარს ზემოთ შემოსავლის მქონეთა 14,3 პროცენტი.
- ჩინეთში 420 მილიონი მწეველია, რომლებიც ეწევიან დაახლოებით 1,7 ტრილიონ სიგარეტს წელიწადში, ანუ დაახლოებით სამ მილიონ სიგარეტს წუთში. მსოფლიოში ყოველი მესამე სიგარეტი მოწეულია ჩინეთში.
- მსოფლიოში ადამიანები წუთში დაახლოებით ათ მილიონ სიგარეტს ყიდულობენ, დღეში 15 მილიარდ სიგარეტს და წელიწადში ხუთ ტრილიონ სიგარეტს.
- თამბაქოს კვამლი შეიცავს შვიდი ათასზე მეტ ქიმიურ ნივთიერებას, რომელთაგან სულ მცირე 250 საზიანოა ადამიანის ჯანმრთელობისთვის და სულ მცირე 69 ნივთიერება იწვევს კიბოს. უფრო მეტიც, მათგან 11 ყველაზე საშიშ კანცეროგენების ჯგუფს მიეკუთვნება.
- სიგარეტის კვამლი არის ბენზოლის წყარო, რომელიც იწვევს მწვავე მიელოლეიკემიას.
- სიგარეტის კვამლი ასევე შეიცავს ისეთ ტოქსიკურ ნივთიერებებს, როგორიცაა რადიოაქტიური ტყვია, პოლონიუმი და ჰიდროციანმჟავა (წყალბადის ციანიდი). ეს უკანასკნელი ნაერთი მეორე მსოფლიო ომის დროს გერმანიის საკონცენტრაციო ბანაკებში გამოიყენებოდა გაზის კამერებში ტყვეების განადგურების მიზნით.
- მოწევასთან დაკავშირებული რვა მილიონი სიკვდილიდან, რომელიც ყოველწლიურად ხდება მსოფლიოში, დაახლოებით 1,2 მილიონი სიკვდილი პასიური მოწევის შედეგია. თუმცა, არ არსებობს პასიური მოწევის ზემოქმედების უსაფრთხო დონე.
- მხოლოდ 1,6 მილიარდი ადამიანი (მსოფლიოს მოსახლეობის 22%) არის კანონიერად დაცული პასიური მოწევისგან, ძირითადად მდიდარი ქვეყნების მაცხოვრებლები.
- მოსალოდნელია, რომ თუ მოწევის წინააღმდეგ სათანადო ღონისძიებები არ განხორციელდება, თამბაქო 21-ე საუკუნეში, მსოფლიოში, მინიმუმ მილიარდ ადამიანს მოკლავს.
- ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაცია პროგნოზირებს, რომ ამჟამინდელი მწეველთა ნახევარი მოკვდება მოწევის შედეგად განვითარებული პათოლოგიებით.
ცნობილია, რომ მოწევა ჯანმრთელობისთვის საზიანოა და სიცოცხლისთვის საშიშ უამრავ დაავადებას უკავშირდება.
მიუხედავად იმისა, რომ მოწევის ფიზიკური ზიანის შესახებ ბევრი ვიცით, მოწევის გავლენა ადამიანის ფსიქიკურ ჯანმრთელობაზე ნაკლებადაა შესწავლილი.
რადგან სიგარეტის მოწევა მნიშვნელოვან ზიანს აყენებს სისხლძარღვებს და ფილტვებს, ლოგიკურია ვიფიქროთ, რომ ამ ორგანოების მუდმივი წნეხის ქვეშ ყოფნა, ადამიანის აზროვნებაზე და ქცევაზეც აისახება.
ამის გარდა, მწეველ ადამიანებს უქვეითდებათ იმუნიტეტი, უფრო მარტივად ეწყებათ ანთება და ბოლოს, უქვეითდებათ მეტაბოლიზმიც. მოწევა მხოლოდ რამდენიმე ორგანოსთვის კი არ არის საზიანო, არამედ მთელი სხეულისთვის.
სიგარეტის მოწევა სერიოზულ ზიანს აყენებს მწეველებს. რიგი ფსიქიკური პრობლემები ბევრად ხშირია მწეველებში, ვიდრე არამწეველებში, მაგალითად, დეპრესია მწეველთა 14%-ს აღენიშნება, როცა არამწეველებში ეს მაჩვენებელი 4%-ს უტოლდება.
განსხვავება საგრძნობია. ცნობილი ფაქტია რომ მოწევა პირდაპირ უკავშირდება არაერთ ანთებით პროცესს და ფიზიოლოგიურ ცვლილებას ორგანიზმში, რომლების თავის მხრივ უკავშირდება დეპრესიას.
მრავალი კვლევა ადასტურებს, რომ მოწევა და დეპრესია ერთმანეთთან მჭიდრო კავშირშია.
ადამიანის ორგანიზმი ძალიან რთული სისტემაა, სადაც ყველაფერი ყველაფერს უკავშირდება. უარყოფითი გავლენა მის ერთ ნაწილზე, ხშირად ყველა დანარჩენ ნაწილებზეც უარყოფითად აისახება.
მიუხედავად იმისა, რომ მოწევის ფიზიკური ზიანის შესახებ ბევრი ვიცით, მოწევის გავლენა ადამიანის ფსიქიკურ ჯანმრთელობაზე ნაკლებადაა შესწავლილი.
რადგან სიგარეტის მოწევა მნიშვნელოვან ზიანს აყენებს სისხლძარღვებს და ფილტვებს, ლოგიკურია ვიფიქროთ, რომ ამ ორგანოების მუდმივი წნეხის ქვეშ ყოფნა, ადამიანის აზროვნებაზე და ქცევაზეც აისახება.
ამის გარდა, მწეველ ადამიანებს უქვეითდებათ იმუნიტეტი, უფრო მარტივად ეწყებათ ანთება და ბოლოს, უქვეითდებათ მეტაბოლიზმიც. მოწევა მხოლოდ რამდენიმე ორგანოსთვის კი არ არის საზიანო, არამედ მთელი სხეულისთვის.
სიგარეტის მოწევა სერიოზულ ზიანს აყენებს მწეველებს. რიგი ფსიქიკური პრობლემები ბევრად ხშირია მწეველებში, ვიდრე არამწეველებში, მაგალითად, დეპრესია მწეველთა 14%-ს აღენიშნება, როცა არამწეველებში ეს მაჩვენებელი 4%-ს უტოლდება.
განსხვავება საგრძნობია. ცნობილი ფაქტია რომ მოწევა პირდაპირ უკავშირდება არაერთ ანთებით პროცესს და ფიზიოლოგიურ ცვლილებას ორგანიზმში, რომლების თავის მხრივ უკავშირდება დეპრესიას.
მრავალი კვლევა ადასტურებს, რომ მოწევა და დეპრესია ერთმანეთთან მჭიდრო კავშირშია.
ადამიანის ორგანიზმი ძალიან რთული სისტემაა, სადაც ყველაფერი ყველაფერს უკავშირდება. უარყოფითი გავლენა მის ერთ ნაწილზე, ხშირად ყველა დანარჩენ ნაწილებზეც უარყოფითად აისახება.
მოწევისთვის თავის დანებება არასოდეს არის გვიან.
არ აქვს მნიშვნელობა, რა ასაკში ანებებს თავს ადამიანი სიგარეტს — მისი სიცოცხლის ხანგრძლივობას მაინც ემატება წლები.
მოწევისთვის თავის დანებება საოცრად ეფექტიანია სიკვდილის რისკის შესამცირებლად და ადამიანებს ამ ჯილდოს მიღება საოცრად სწრაფად შეუძლიათ.
თუ ადამიანი სიგარეტისთვის თავის დანებებიდან ათი წლის განმავლობაში არ მოწევს, თითქმის იმდენივე ხანს იცოცხლებს, რამდენსაც ისინი, ვისაც ცხოვრებაში ერთი ღერიც არ მოუწევიათ.
თუკი ნებისმიერი ასაკის პირი მოწევისგან სამ წელიწადზე ნაკლები ხნის განმავლობაში შეიკავებს თავს, თავიდან აიცილებს სიცოცხლის ხუთი წლით დაკლებას. თუკი თავის დანებებიდან ათი წლის განმავლობაში არ მოწევს, პოტენციურად ათი წლით გაიხანგრძლივებს სიცოცხლეს.
რაც უფრო ახალგაზრდა ასაკში გადაწყვეტს ადამიანი მოწევისთვის თავის დანებებას, მით უკეთესი იქნება მისი სიცოცხლის ზოგადი ხანგრძლივობა.
დადგენილია, რომ მწეველებმა, რომელთა ასაკიც 40-დან 80 წლამდე იყო, არამწეველებთან შედარებით სიცოცხლის 12-13 წელი დაკარგეს. თუმცა, ადამიანებმა, რომლებმაც ათი წლის განმავლობაში შეძლეს მოწევისგან თავის შეკავება, თითქმის უკუაქციეს ამ მავნე ჩვევასთან დაკავშირებული ყველა ფატალური რისკი.
მოწევასთან პირდაპირ დაკავშირებული დაავადებებით სიკვდილის რისკი, მათ შორის ინსულტით, გულის შეტევით და კიბოთი, მნიშვნელოვნად შემცირდა.
მრავალი ადამიანი ფიქრობს, რომ მოწევისთვის თავის დანებება ზედმეტად გვიანია, განსაკუთრებით შუა ხნის ასაკში. თუმცა, მეცნიერულად დადასტურებული შედეგები ამ შეხედულებას ეწინააღმდეგება. არასოდეს არის ზედმეტად გვიანი. შედეგი სწრაფია და შეგიძლიათ მრავალი ცუდი დაავადების რისკის შემცირება, რაც უფრო ხანგრძლივ და უკეთესი ხარისხის ცხოვრებას ნიშნავს.
ყოველივე არ ნიშნავს იმას, რომ მოწევის შედეგები სრულად უკუქცევადია. კვლევის შედეგებმა ცხადჰყო, რომ ფილტვის დაავადებებით სიკვდილის რისკი ყოფილ მწეველებში ისე შემცირებული არ იყო, როგორც სხვა დაავადებების შემთხვევაში, რაც ცხადყოფს სასუნთქი გზების გრძელვადიან, შეუქცევად ზიანს.
მიუხედავად ამისა, მოწევისთვის თავის დანებება მაინც საუკეთესო ხელმისაწვდომი ვარიანტია მწეველებში ფილტვების ჯანმრთელობისა და ფუნქციის გასაუმჯობესებლად.
თუკი 40 წელს გადაცილებული ადამიანი მოწევას თავს დაანებებს და ათი წლის განმავლობაში აღარ მოწევს, შეიძლება თავიდან აიცილონ კიბოს გამო სიცოცხლის რვა წლის მოკლება. ეს კი იმას ნიშნავს, რომ ამ რისკის კატეგორიაში ისინი არამწეველებს ოთხი წლით ჩამორჩებიან.
ზოგიერთი მონაცემის მიხედვით, მოწევისთვის თავის დანებებიდან ათი წლის შემდეგ, ფილტვის კიბოს რისკი განახევრდება და რისკის დონე იქნება იმავე ასაკის არამწეველის ტოლი. ოცი წლის შემდეგ, გულის შეტევის ან ინსულტის რისკი ისეთივე იქნება, როგორიც მათში, ვისაც სიგარეტი არასოდეს მოუწევია.
არ აქვს მნიშვნელობა, რა ასაკში ანებებს თავს ადამიანი სიგარეტს — მისი სიცოცხლის ხანგრძლივობას მაინც ემატება წლები.
მოწევისთვის თავის დანებება საოცრად ეფექტიანია სიკვდილის რისკის შესამცირებლად და ადამიანებს ამ ჯილდოს მიღება საოცრად სწრაფად შეუძლიათ.
თუ ადამიანი სიგარეტისთვის თავის დანებებიდან ათი წლის განმავლობაში არ მოწევს, თითქმის იმდენივე ხანს იცოცხლებს, რამდენსაც ისინი, ვისაც ცხოვრებაში ერთი ღერიც არ მოუწევიათ.
თუკი ნებისმიერი ასაკის პირი მოწევისგან სამ წელიწადზე ნაკლები ხნის განმავლობაში შეიკავებს თავს, თავიდან აიცილებს სიცოცხლის ხუთი წლით დაკლებას. თუკი თავის დანებებიდან ათი წლის განმავლობაში არ მოწევს, პოტენციურად ათი წლით გაიხანგრძლივებს სიცოცხლეს.
რაც უფრო ახალგაზრდა ასაკში გადაწყვეტს ადამიანი მოწევისთვის თავის დანებებას, მით უკეთესი იქნება მისი სიცოცხლის ზოგადი ხანგრძლივობა.
დადგენილია, რომ მწეველებმა, რომელთა ასაკიც 40-დან 80 წლამდე იყო, არამწეველებთან შედარებით სიცოცხლის 12-13 წელი დაკარგეს. თუმცა, ადამიანებმა, რომლებმაც ათი წლის განმავლობაში შეძლეს მოწევისგან თავის შეკავება, თითქმის უკუაქციეს ამ მავნე ჩვევასთან დაკავშირებული ყველა ფატალური რისკი.
მოწევასთან პირდაპირ დაკავშირებული დაავადებებით სიკვდილის რისკი, მათ შორის ინსულტით, გულის შეტევით და კიბოთი, მნიშვნელოვნად შემცირდა.
მრავალი ადამიანი ფიქრობს, რომ მოწევისთვის თავის დანებება ზედმეტად გვიანია, განსაკუთრებით შუა ხნის ასაკში. თუმცა, მეცნიერულად დადასტურებული შედეგები ამ შეხედულებას ეწინააღმდეგება. არასოდეს არის ზედმეტად გვიანი. შედეგი სწრაფია და შეგიძლიათ მრავალი ცუდი დაავადების რისკის შემცირება, რაც უფრო ხანგრძლივ და უკეთესი ხარისხის ცხოვრებას ნიშნავს.
ყოველივე არ ნიშნავს იმას, რომ მოწევის შედეგები სრულად უკუქცევადია. კვლევის შედეგებმა ცხადჰყო, რომ ფილტვის დაავადებებით სიკვდილის რისკი ყოფილ მწეველებში ისე შემცირებული არ იყო, როგორც სხვა დაავადებების შემთხვევაში, რაც ცხადყოფს სასუნთქი გზების გრძელვადიან, შეუქცევად ზიანს.
მიუხედავად ამისა, მოწევისთვის თავის დანებება მაინც საუკეთესო ხელმისაწვდომი ვარიანტია მწეველებში ფილტვების ჯანმრთელობისა და ფუნქციის გასაუმჯობესებლად.
თუკი 40 წელს გადაცილებული ადამიანი მოწევას თავს დაანებებს და ათი წლის განმავლობაში აღარ მოწევს, შეიძლება თავიდან აიცილონ კიბოს გამო სიცოცხლის რვა წლის მოკლება. ეს კი იმას ნიშნავს, რომ ამ რისკის კატეგორიაში ისინი არამწეველებს ოთხი წლით ჩამორჩებიან.
ზოგიერთი მონაცემის მიხედვით, მოწევისთვის თავის დანებებიდან ათი წლის შემდეგ, ფილტვის კიბოს რისკი განახევრდება და რისკის დონე იქნება იმავე ასაკის არამწეველის ტოლი. ოცი წლის შემდეგ, გულის შეტევის ან ინსულტის რისკი ისეთივე იქნება, როგორიც მათში, ვისაც სიგარეტი არასოდეს მოუწევია.
ფეხების ტკივილი ჩვეულებრივად ბევრ მიზეზს შეიძლება უკავშირდებოდეს — დაღლილობას, ვენების პრობლემას, ან უბრალოდ ასაკთან დაკავშირებულ ცვლილებებს. თუმცა ბევრისთვის მოულოდნელად, ერთი ყველაზე ძლიერი და საშიში ფაქტორი, რომელიც ფეხების ტკივილს იწვევს, არის მოწევა.
როგორ აზიანებს მოწევა სისხლძარღვებს
თამბაქოს კვამლში შემავალი ტოქსიკური ნივთიერებები — განსაკუთრებით ნიკოტინი და ნახშირჟანგი — პირდაპირ აზიანებს სისხლძარღვების კედლებს. შედეგად, ისინი კარგავენ ელასტიურობას, ვიწროვდებიან და სისხლის მიმოქცევა ფერხდება.
ეს ნიშნავს, რომ ფეხებში სისხლი აღარ მიედინება ისე თავისუფლად, როგორც საჭიროა. ქსოვილები და კუნთები ჟანგბადს ვერ იღებენ სათანადოდ, რაც იწვევს:
- წვის ან ჩხვლეტის მსგავს ტკივილს ფეხებში,
- ფეხების გაბუჟებას, სიცივის შეგრძნებას,
- სიარულისას ან მცირე დატვირთვისას ტკივილის გაძლიერებას,
- ჭრილობების ნელ შეხორცებას.
ეს მდგომარეობა მედიცინაში ცნობილია როგორც პერიფერიული არტერიების დაავადება (PAD) — და მოწევა მისი ერთ-ერთი მთავარი მიზეზია.
როდესაც ტკივილი გაფრთხილებაა
მოწევით გამოწვეული სისხლძარღვთა დაზიანება ნელა ვითარდება. თავდაპირველად ადამიანი მხოლოდ მცირე დისკომფორტს გრძნობს სიარულისას, შემდეგ კი ტკივილი ძლიერდება იმდენად, რომ გადაადგილებაც რთულდება.
მძიმე შემთხვევებში შესაძლოა განვითარდეს განგრენა — როდესაც ფეხის ქსოვილები კვდებიან სისხლის ნაკლებობის გამო. ასეთ დროს ხშირად ერთადერთი გამოსავალი ამპუტაცია ხდება.
რა ხდება მოწევის შეწყვეტის შემდეგ
კარგი ამბავი ის არის, რომ ორგანიზმს საოცარი უნარი აქვს აღდგენის. მოწევის შეწყვეტიდან უკვე რამდენიმე კვირაში:
- სისხლძარღვები იწყებენ გაფართოებას,
- სისხლის მიმოქცევა უმჯობესდება,
- ტკივილი და სიმძიმის შეგრძნება იკლებს,
- ფეხები თბილი და ენერგიული ხდება.
რამდენიმე თვის შემდეგ კი სერიოზულად მცირდება თრომბოზის, ინფარქტისა და ამპუტაციის რისკი.
ფეხების ტკივილი — სიგნალი, რომელსაც სასწრაფოდ ყურადღება უნდა მიაქციოთ:
თუ მწეველი ხართ და ფეხებში ტკივილს, დაღლილობას ან სიცივეს გრძნობთ, ეს შეიძლება იყოს სიგნალი სისხლძარღვთა დაზიანების შესახებ. აუცილებელია მიმართოთ ექიმს და გაიაროთ შესაბამისი კვლევა. რაც უფრო ადრე შეწყვეტთ მოწევას, მით უფრო დიდია შანსი, რომ ფეხების ჯანმრთელობა აღდგეს.
დასკვნა
მოწევა მხოლოდ ფილტვებს კი არა, არამედ მთელ სხეულს — მათ შორის ფეხებსაც აზიანებს.
ფეხების ტკივილი შესაძლოა იყოს პირველივე გაფრთხილება იმისა, რომ ორგანიზმში უკვე სერიოზული ცვლილებები მიმდინარეობს. ამიტომ თითოეული სიგარეტი არა მხოლოდ სუნთქვას ართულებს, არამედ სისხლძარღვებსაც ახშობს.
ფეხების სიმსუბუქე, თავისუფალი სიარული და ენერგია — ეს ყველაფერი რეალურად დაბრუნდება მაშინ, როცა თამბაქოზე უარს იტყვით.
როგორ აზიანებს მოწევა სისხლძარღვებს
თამბაქოს კვამლში შემავალი ტოქსიკური ნივთიერებები — განსაკუთრებით ნიკოტინი და ნახშირჟანგი — პირდაპირ აზიანებს სისხლძარღვების კედლებს. შედეგად, ისინი კარგავენ ელასტიურობას, ვიწროვდებიან და სისხლის მიმოქცევა ფერხდება.
ეს ნიშნავს, რომ ფეხებში სისხლი აღარ მიედინება ისე თავისუფლად, როგორც საჭიროა. ქსოვილები და კუნთები ჟანგბადს ვერ იღებენ სათანადოდ, რაც იწვევს:
- წვის ან ჩხვლეტის მსგავს ტკივილს ფეხებში,
- ფეხების გაბუჟებას, სიცივის შეგრძნებას,
- სიარულისას ან მცირე დატვირთვისას ტკივილის გაძლიერებას,
- ჭრილობების ნელ შეხორცებას.
ეს მდგომარეობა მედიცინაში ცნობილია როგორც პერიფერიული არტერიების დაავადება (PAD) — და მოწევა მისი ერთ-ერთი მთავარი მიზეზია.
როდესაც ტკივილი გაფრთხილებაა
მოწევით გამოწვეული სისხლძარღვთა დაზიანება ნელა ვითარდება. თავდაპირველად ადამიანი მხოლოდ მცირე დისკომფორტს გრძნობს სიარულისას, შემდეგ კი ტკივილი ძლიერდება იმდენად, რომ გადაადგილებაც რთულდება.
მძიმე შემთხვევებში შესაძლოა განვითარდეს განგრენა — როდესაც ფეხის ქსოვილები კვდებიან სისხლის ნაკლებობის გამო. ასეთ დროს ხშირად ერთადერთი გამოსავალი ამპუტაცია ხდება.
რა ხდება მოწევის შეწყვეტის შემდეგ
კარგი ამბავი ის არის, რომ ორგანიზმს საოცარი უნარი აქვს აღდგენის. მოწევის შეწყვეტიდან უკვე რამდენიმე კვირაში:
- სისხლძარღვები იწყებენ გაფართოებას,
- სისხლის მიმოქცევა უმჯობესდება,
- ტკივილი და სიმძიმის შეგრძნება იკლებს,
- ფეხები თბილი და ენერგიული ხდება.
რამდენიმე თვის შემდეგ კი სერიოზულად მცირდება თრომბოზის, ინფარქტისა და ამპუტაციის რისკი.
ფეხების ტკივილი — სიგნალი, რომელსაც სასწრაფოდ ყურადღება უნდა მიაქციოთ:
თუ მწეველი ხართ და ფეხებში ტკივილს, დაღლილობას ან სიცივეს გრძნობთ, ეს შეიძლება იყოს სიგნალი სისხლძარღვთა დაზიანების შესახებ. აუცილებელია მიმართოთ ექიმს და გაიაროთ შესაბამისი კვლევა. რაც უფრო ადრე შეწყვეტთ მოწევას, მით უფრო დიდია შანსი, რომ ფეხების ჯანმრთელობა აღდგეს.
დასკვნა
მოწევა მხოლოდ ფილტვებს კი არა, არამედ მთელ სხეულს — მათ შორის ფეხებსაც აზიანებს.
ფეხების ტკივილი შესაძლოა იყოს პირველივე გაფრთხილება იმისა, რომ ორგანიზმში უკვე სერიოზული ცვლილებები მიმდინარეობს. ამიტომ თითოეული სიგარეტი არა მხოლოდ სუნთქვას ართულებს, არამედ სისხლძარღვებსაც ახშობს.
ფეხების სიმსუბუქე, თავისუფალი სიარული და ენერგია — ეს ყველაფერი რეალურად დაბრუნდება მაშინ, როცა თამბაქოზე უარს იტყვით.
თამბაქოს ნაწარმი პაროდონტის დაავადების განვითარება ერთ-ერთი სერიოზული რისკ-ფაქტორია;
მწეველებში, არამწეველებთან შედარებით აღინიშნება კბილისა და ღრძილის კლინიკური მიმაგრების დარღვევა, პაროდონტული ჯიბეები, ალვეოლური ძვლის კბილბუდის რეზორბცია, მწეველები დიდი რაოდენობით კარგავენ კბილებს.
თამბაქო ნიკოტინის გარდა, უამრავ კარცეროგენულ და ტოქსიურ ნივთიერებებს შეიცავს, რომლებიც უშაუალოდ ახდენენ გავლენას პირის ღრუზე, ცვლიან მიკროფლორას, დიდი რაოდენობით ჩნდება პაროდონტოპათოგენები, ანუ ის მიკროორგანიზმები, რომლებიც უწყობენ ხელს პაროდონტის დაავადების განვითარებას.
კლინიკურად მწეველებში ნაკლებად არის გამოვლენილი ანთების ნიშნები, ამის მიზეზი კი არის ის, რომ ნიკოტინი და სხვადასხვა მავნე ნივთიერებები გავლენას ახდენს მიკროცირკულაციაზე, ანუ სისხლძარღვების შევიწროვებაზე მოქმედებენ, ამიტომაც ანთების ნიშნები ნაკლებად არის გამოხატული, ხოლო მაშინ, როდესაც პაციენტი სიგარეტის მოწევას თავს ანებებს, სისხლის მიმოქცევა აღდგება, 4-6 კვირაში ზონდირებითაც აღინიშნება სისხლდენა, ეს ნიშნავს რომ აღდგა მიკროცირკულაცია და ის ნიშნები რომელიც იყო დაბლოკილი, მოწევის დანებების შემდგომ ახდენს გამოვლენას.
ზოგადად, მწეველ ადამიანებში შეხორცების ეტაპი უფრო ნელა მიმდინარეობას ვიდრე არამწეველ ადამიანებში
სიგარეტის კვამლი წვავს პირის ღრუს ლოწოვანს, აზიანებს სანეწყვე სადინარებს, რაც ნერწყვის გამოყოფის შემცირებას და პირის ღრუს სიმშრალეს იწვევს. ლორწოვანის სიმშრალე კი მის დაცვით ფუნქციას აქვეითებს, შესაბამისად ღრძილის შეხორცებასაც აფერხებს.
ნიკოტინი, იქნება ეს სიგარეტში შემავალი თუ ნიკოტინის პლასტირიდან გამოყოფილი, ხელს უშლის სისხლის მიმოქცევას. შესაბამისად მცირდება ქსოვილების, ძვლისა და ღრძილის ჟანგბადით მომარაგება და კვება, რაც ბუნებრივია აისახება შეხორცებაზე.
კბილების სიჯანსაღე, ორგანიზმის საერთო მდგომარეობაზეა დიდწილად დამოკიდებული,ხოლო მავნე ჩევევის გამო, მათ დიდ ზიანს ვაყენებთ
თამბაქოს მოწევა შეუქცევად პროცესებს იწვევს როგორც კბილებში, ასევე ღრძილებზე.
მწეველებში, არამწეველებთან შედარებით აღინიშნება კბილისა და ღრძილის კლინიკური მიმაგრების დარღვევა, პაროდონტული ჯიბეები, ალვეოლური ძვლის კბილბუდის რეზორბცია, მწეველები დიდი რაოდენობით კარგავენ კბილებს.
თამბაქო ნიკოტინის გარდა, უამრავ კარცეროგენულ და ტოქსიურ ნივთიერებებს შეიცავს, რომლებიც უშაუალოდ ახდენენ გავლენას პირის ღრუზე, ცვლიან მიკროფლორას, დიდი რაოდენობით ჩნდება პაროდონტოპათოგენები, ანუ ის მიკროორგანიზმები, რომლებიც უწყობენ ხელს პაროდონტის დაავადების განვითარებას.
კლინიკურად მწეველებში ნაკლებად არის გამოვლენილი ანთების ნიშნები, ამის მიზეზი კი არის ის, რომ ნიკოტინი და სხვადასხვა მავნე ნივთიერებები გავლენას ახდენს მიკროცირკულაციაზე, ანუ სისხლძარღვების შევიწროვებაზე მოქმედებენ, ამიტომაც ანთების ნიშნები ნაკლებად არის გამოხატული, ხოლო მაშინ, როდესაც პაციენტი სიგარეტის მოწევას თავს ანებებს, სისხლის მიმოქცევა აღდგება, 4-6 კვირაში ზონდირებითაც აღინიშნება სისხლდენა, ეს ნიშნავს რომ აღდგა მიკროცირკულაცია და ის ნიშნები რომელიც იყო დაბლოკილი, მოწევის დანებების შემდგომ ახდენს გამოვლენას.
ზოგადად, მწეველ ადამიანებში შეხორცების ეტაპი უფრო ნელა მიმდინარეობას ვიდრე არამწეველ ადამიანებში
სიგარეტის კვამლი წვავს პირის ღრუს ლოწოვანს, აზიანებს სანეწყვე სადინარებს, რაც ნერწყვის გამოყოფის შემცირებას და პირის ღრუს სიმშრალეს იწვევს. ლორწოვანის სიმშრალე კი მის დაცვით ფუნქციას აქვეითებს, შესაბამისად ღრძილის შეხორცებასაც აფერხებს.
ნიკოტინი, იქნება ეს სიგარეტში შემავალი თუ ნიკოტინის პლასტირიდან გამოყოფილი, ხელს უშლის სისხლის მიმოქცევას. შესაბამისად მცირდება ქსოვილების, ძვლისა და ღრძილის ჟანგბადით მომარაგება და კვება, რაც ბუნებრივია აისახება შეხორცებაზე.
კბილების სიჯანსაღე, ორგანიზმის საერთო მდგომარეობაზეა დიდწილად დამოკიდებული,ხოლო მავნე ჩევევის გამო, მათ დიდ ზიანს ვაყენებთ
თამბაქოს მოწევა შეუქცევად პროცესებს იწვევს როგორც კბილებში, ასევე ღრძილებზე.
მწეველო,
ველოსიპედზე მჯდარხარ?
გაიხსენე როცა პირველად დაჯექი ველოსიპედზე, ალბათ ეს უფრო ბავშვობის პერიოდში იყო, ან მოზარდობის ასაკში...
გაიხსენე პირველად როგორ გაგიჭირდა ველოსიპედის მართვა - წონასწორობას ვერ ინარჩუნებდი, სანამ გაატარებდი რამოდენიმეჯერ წაიბორძიკე, შეიძლება დავარდი კიდეც და ფეხიც იტკინე; გეშინოდა, ფრთხილობდი და ნერვიულობდი. იყო გაწბილებაც და უიმედობაც....
ამ მომენტში ბევრს უთქვამს - არ მინდა! აღარ მინდა!... ჩამომხტარა ველოსიპედიდან და გაბრაზებული გვერდზე გამდგარა; მაგრამ, მცირე ხანში კვლავ შემჯდარა ველოსიპედზე და გაუტარებია კიდეც...
გაიხსენე, რა ბედნიერი იყავი როცა მიზანს მიაღწიე და ორთვალაზე შემჯდარმა ლაღად გაინავარდე. ეს იყო ბედნიერების წუთები, რომელმაც შენში საკუთარი თავის მიმართ რწმენა გააძლიერა. შენ მოინდომე, მართალია იწვალე, მაგრამ მაინც შეძელი - შენ გაიმარჯვე!
იცი რატომ გაიმარჯვე?
იმიტომ, რომ გქონდა ძლიერი სურვილი - რადაც არ უნდა დაგჯდომოდა გაგევლო ველოსიპედით!
სწორედ ძლიერმა სურვილმა და დასახულმა მიზანმა განაპირობა ეს გამარჯვება!
გაიხსენე, ისიც, რომ შეიძლება ამ მომენტში შენს გვერდზე იდგა ოჯახის წევრი ან მეგობარი, რომელიც ველოსიპედს გიჭერდა, გარიგებდა და გეხმარებოდა მიზნის შესრულებაში....
მწეველო, მოწევის შეწყვეტა შენი ცხოვრების უდიდესი მიზანია, რომლის განხორციელებაზე დიდად არის დამოკიდებული შენი კეთილდღეობა, ჯანმრთელობა, ფინანსური სიძლიერე, შენი ოჯახის წევრებისა და ახლობლების სიხარული...
ტყუილად არ გაგახსენეთ ველოსიპედის ამბავი... მოწევის შეწყვეტაც იგივეა, მასაც ახლავს გაურკვევლობა და შიშიც, წარუმატებელი მცდელობისა და ხელის ჩაქნევის რისკიც, მაგრამ....
გაიხსენე რამ გაგამარჯვებინა ველოსიპედის შემთხვევაში:
ძლირმა სურვილმა და დასახულმა მიზანმა!
დიახ, შენ თუ მოწევის შეწყვეტისთვის იგივე უნარებს გამოავლენ - ამ შემთხვევაშიც აუცილებლად გაიმარჯვებ!
დაისახე მიზნად ცხოვრება თამბაქოს გარეშე, გაამყარე ეს მიზანი ძლიერი მოტივაციით და შენ მიაღწევ საწადელს - გახდები არამწეველი, გახდები ნიკოტინისგან დამოუკიდებული და გვერწმუნე, როგორც კი შედეგს მიაღწევ ისეთივე ლაღი გახდები, როგორც მაშინ, როცა ველოსიპედი პირველად გაატარე!
დაბოლოს, ყოველთვის გჯეროდეს, რომ ამ შემთხვევაშიც შენ გვერდზე იდგებიან და ყველანაირად დაგეხმარებიან ოჯახის წევრები, ახლობლები და ჩვენ - ,,ანტინიკოტინის" გუნდი;
მუდამ გახსოვდეს - შეუძლებელი არაფერია!
წარმატებას გისურვებთ!
ველოსიპედზე მჯდარხარ?
გაიხსენე როცა პირველად დაჯექი ველოსიპედზე, ალბათ ეს უფრო ბავშვობის პერიოდში იყო, ან მოზარდობის ასაკში...
გაიხსენე პირველად როგორ გაგიჭირდა ველოსიპედის მართვა - წონასწორობას ვერ ინარჩუნებდი, სანამ გაატარებდი რამოდენიმეჯერ წაიბორძიკე, შეიძლება დავარდი კიდეც და ფეხიც იტკინე; გეშინოდა, ფრთხილობდი და ნერვიულობდი. იყო გაწბილებაც და უიმედობაც....
ამ მომენტში ბევრს უთქვამს - არ მინდა! აღარ მინდა!... ჩამომხტარა ველოსიპედიდან და გაბრაზებული გვერდზე გამდგარა; მაგრამ, მცირე ხანში კვლავ შემჯდარა ველოსიპედზე და გაუტარებია კიდეც...
გაიხსენე, რა ბედნიერი იყავი როცა მიზანს მიაღწიე და ორთვალაზე შემჯდარმა ლაღად გაინავარდე. ეს იყო ბედნიერების წუთები, რომელმაც შენში საკუთარი თავის მიმართ რწმენა გააძლიერა. შენ მოინდომე, მართალია იწვალე, მაგრამ მაინც შეძელი - შენ გაიმარჯვე!
იცი რატომ გაიმარჯვე?
იმიტომ, რომ გქონდა ძლიერი სურვილი - რადაც არ უნდა დაგჯდომოდა გაგევლო ველოსიპედით!
სწორედ ძლიერმა სურვილმა და დასახულმა მიზანმა განაპირობა ეს გამარჯვება!
გაიხსენე, ისიც, რომ შეიძლება ამ მომენტში შენს გვერდზე იდგა ოჯახის წევრი ან მეგობარი, რომელიც ველოსიპედს გიჭერდა, გარიგებდა და გეხმარებოდა მიზნის შესრულებაში....
მწეველო, მოწევის შეწყვეტა შენი ცხოვრების უდიდესი მიზანია, რომლის განხორციელებაზე დიდად არის დამოკიდებული შენი კეთილდღეობა, ჯანმრთელობა, ფინანსური სიძლიერე, შენი ოჯახის წევრებისა და ახლობლების სიხარული...
ტყუილად არ გაგახსენეთ ველოსიპედის ამბავი... მოწევის შეწყვეტაც იგივეა, მასაც ახლავს გაურკვევლობა და შიშიც, წარუმატებელი მცდელობისა და ხელის ჩაქნევის რისკიც, მაგრამ....
გაიხსენე რამ გაგამარჯვებინა ველოსიპედის შემთხვევაში:
ძლირმა სურვილმა და დასახულმა მიზანმა!
დიახ, შენ თუ მოწევის შეწყვეტისთვის იგივე უნარებს გამოავლენ - ამ შემთხვევაშიც აუცილებლად გაიმარჯვებ!
დაისახე მიზნად ცხოვრება თამბაქოს გარეშე, გაამყარე ეს მიზანი ძლიერი მოტივაციით და შენ მიაღწევ საწადელს - გახდები არამწეველი, გახდები ნიკოტინისგან დამოუკიდებული და გვერწმუნე, როგორც კი შედეგს მიაღწევ ისეთივე ლაღი გახდები, როგორც მაშინ, როცა ველოსიპედი პირველად გაატარე!
დაბოლოს, ყოველთვის გჯეროდეს, რომ ამ შემთხვევაშიც შენ გვერდზე იდგებიან და ყველანაირად დაგეხმარებიან ოჯახის წევრები, ახლობლები და ჩვენ - ,,ანტინიკოტინის" გუნდი;
მუდამ გახსოვდეს - შეუძლებელი არაფერია!
წარმატებას გისურვებთ!
მამა 45 წლის იყო რომ გარდაიცვალა. ეს მოხდა ხუთი წლის წინ, როცა მე 16 წლის ვიყავი.
ძალიან მაგარი მამა მყავდა, ოჯახის მოსიყვარულე, მეგობრებისთვის მაგარი მეგობარი, მშრომელი; მოკლედ, ჩემთვის სამაგალითო ადამიანი იყო...
მისგან ბევრს ვსწავლობდი, მუდმივად ვაკვირდებოდი და ვცდილობდი მისთვის მიმებაძა.
ახლა 21 წლის ვარ და ისევ მას ვბაძავ, მასზე დიდი ავტორიტეტი მე არ მყოლია. მაგრამ, ის ჩემ გვერდზე აღარაა.
ჩემთვის ერთადერთი შვებას მამის სასაფლაოზე მისვლა, ჩამოჯდომა და მოგონებებში გადასვლა წარმოადგენს.
მოკლედ, ბევრი რომ არ გავაგრძელო. როგორც გითხარით ყველაფერი 5 წლის წინ დაიწყო და ძალიან მალე დამთავრდა კიდეც.
მამა მწეველი იყო, დღეში ერთი კოლოფი არ ჰყოფნიდა.
ერთ დილასაც, აბაზანიდან გამოსულმა გვითხრა, რომ სისხლიანი ნახველი ჰქონდა და სუნთქვაც უჭირდა; ამას ალბათ მე და დედა ისეთ ყურადღებას არ მივაქცევდით, რომ არა ერთი - უკანასკნელ დღეებში წონაში უცბად დაიკლო.
ჩავპანიკდით, ვამჩნევდით, რომ თავადაც შეშფოთებული იყო; მიუხედავად ჩვენი თხოვნისა, მაინც წავიდა სამსახურში....
იმ ღამეს ცუდათ გახდა, გულის არეში ტკივილები დაეწყო. სასწრაფოს გამოვუძახეთ, ერთ საათში კი უკვე კლინიკაში, რეანიმაციის კორიდორში ვიჯექი და წარმოუდგენელი ფიქრები მიტრიალებდა თავში.
იმედს მაინც არ ვკარგავდი, მეგონა ექიმების ძალისხმევით მალე მომჯობინდებოდა და სახლში წავიყვანდი...
ვერა, ვეღარ წავიყვანე....
14 დღე იწვალა...
დიაგნოზი: ფილტვის კიბო. ძალიან შორს წასული, ასე შეუმჩნევლად.
მიზეზი: სიგარეტის მოწევა!!!!!!!!!!!!!!!!!!!
მაგის გამომგონებლის დედა მ------ნ მე!!!!!!!!!!!!!!
სიგარეტმა მომიკლა მამა, 16 წლის ბიჭი დამაობლა, და როცა ყველაზე ძალიან მჭირდებოდა, ზუსტად მაშინ დამტოვა მამის გარეშე.
ამაზე ვეღარაფერს დავწერ, უბრალოდ იცით რატომ გწერთ?
მინდა ყველა მწეველს ვთხოვო, ვემუდარო, მოვუწოდო რომ აღარ მოწიონ...
ნუ გაიუბედურებენ თავს სიგარეტის გამო და ნუ გააბედურებენ შვილებს, ოჯახის წევრებს.
ასე ძნელია?
შვილი რომ ობლად რჩება, მშობლის მზრუნველობისა და თანადგომის გარეშე - ეს არ არის ძნელი?!
დღემდე მუდამ თვალცრემლიანი დედის ყურება არ არის ძნელი?
ამიტომ აირჩიეთ რა, რა უფრო ძვირფასია თქვენთვის - ეს მკვლელი სიგარეტი თუ ჩვენ, ოჯახის წევრები!!!!
დიდი მადლობა ყურადღებისთვის და ბოდიშს გიხდით ემოციებისთვის.
ლევან კ--------ე
ძალიან მაგარი მამა მყავდა, ოჯახის მოსიყვარულე, მეგობრებისთვის მაგარი მეგობარი, მშრომელი; მოკლედ, ჩემთვის სამაგალითო ადამიანი იყო...
მისგან ბევრს ვსწავლობდი, მუდმივად ვაკვირდებოდი და ვცდილობდი მისთვის მიმებაძა.
ახლა 21 წლის ვარ და ისევ მას ვბაძავ, მასზე დიდი ავტორიტეტი მე არ მყოლია. მაგრამ, ის ჩემ გვერდზე აღარაა.
ჩემთვის ერთადერთი შვებას მამის სასაფლაოზე მისვლა, ჩამოჯდომა და მოგონებებში გადასვლა წარმოადგენს.
მოკლედ, ბევრი რომ არ გავაგრძელო. როგორც გითხარით ყველაფერი 5 წლის წინ დაიწყო და ძალიან მალე დამთავრდა კიდეც.
მამა მწეველი იყო, დღეში ერთი კოლოფი არ ჰყოფნიდა.
ერთ დილასაც, აბაზანიდან გამოსულმა გვითხრა, რომ სისხლიანი ნახველი ჰქონდა და სუნთქვაც უჭირდა; ამას ალბათ მე და დედა ისეთ ყურადღებას არ მივაქცევდით, რომ არა ერთი - უკანასკნელ დღეებში წონაში უცბად დაიკლო.
ჩავპანიკდით, ვამჩნევდით, რომ თავადაც შეშფოთებული იყო; მიუხედავად ჩვენი თხოვნისა, მაინც წავიდა სამსახურში....
იმ ღამეს ცუდათ გახდა, გულის არეში ტკივილები დაეწყო. სასწრაფოს გამოვუძახეთ, ერთ საათში კი უკვე კლინიკაში, რეანიმაციის კორიდორში ვიჯექი და წარმოუდგენელი ფიქრები მიტრიალებდა თავში.
იმედს მაინც არ ვკარგავდი, მეგონა ექიმების ძალისხმევით მალე მომჯობინდებოდა და სახლში წავიყვანდი...
ვერა, ვეღარ წავიყვანე....
14 დღე იწვალა...
დიაგნოზი: ფილტვის კიბო. ძალიან შორს წასული, ასე შეუმჩნევლად.
მიზეზი: სიგარეტის მოწევა!!!!!!!!!!!!!!!!!!!
მაგის გამომგონებლის დედა მ------ნ მე!!!!!!!!!!!!!!
სიგარეტმა მომიკლა მამა, 16 წლის ბიჭი დამაობლა, და როცა ყველაზე ძალიან მჭირდებოდა, ზუსტად მაშინ დამტოვა მამის გარეშე.
ამაზე ვეღარაფერს დავწერ, უბრალოდ იცით რატომ გწერთ?
მინდა ყველა მწეველს ვთხოვო, ვემუდარო, მოვუწოდო რომ აღარ მოწიონ...
ნუ გაიუბედურებენ თავს სიგარეტის გამო და ნუ გააბედურებენ შვილებს, ოჯახის წევრებს.
ასე ძნელია?
შვილი რომ ობლად რჩება, მშობლის მზრუნველობისა და თანადგომის გარეშე - ეს არ არის ძნელი?!
დღემდე მუდამ თვალცრემლიანი დედის ყურება არ არის ძნელი?
ამიტომ აირჩიეთ რა, რა უფრო ძვირფასია თქვენთვის - ეს მკვლელი სიგარეტი თუ ჩვენ, ოჯახის წევრები!!!!
დიდი მადლობა ყურადღებისთვის და ბოდიშს გიხდით ემოციებისთვის.
ლევან კ--------ე
