მავნებლობის კუთხით თამბაქოს პროდუქცია 100 პროცენტით მავნებელია და მას არ გააჩნია თუნდაც სარგებლიანობის 1 პროცენტი მაინც:
- თამბაქო უარყოფით გავლენას ახდენს თქვენს გარეგნობაზე
- ყველაფერი იჟღინთება უსიამოვნო სუნით: კანი, ტანსაცმელი, თითები, პირის ღრუ, მთლიანად სახლი.
- თამბაქო იწვევს კბილის ნადების წარმოქმნას და კბილების გაყვითლებას.
- სიგარეტისა და თამბაქოს სხვა პროდუქტების გამოყენება იწვევს უსიამოვნო სუნს პირიდან.
- თამბაქო ხელს უწყობს ნაოჭების წარმოქმნას, რის გამოც ადამიანი თავის ასაკთან შედარებით ხნიერად გამოიყურება. მოწევა იწვევს კანის ნაადრევ დაბერებას, ხელს უწყობს იმ ცილების დაშლას, რომლებიც უზრუნველყოფენ კანის ელასტიურობას, აქვეითებს A ვიტამინის დონეს და არღვევს სისხლის მიმოქცევას.
- ასეთი ნაოჭები თავს ყველაზე მეტად იჩენენ თვალებისა და ტუჩების გარშემო. ამასთანავე, თამბაქო აუხეშებს და აშრობს კანს.
- მოწევა ზრდის ფსორიაზის, კანის არაინფექციური ანთებითი დაავადების განვითარების რისკს, რომელსაც ახასიათებს ქავილი და წითელი ლაქები მთელ სხეულზე.
- მოწევა ვნებს არა მხოლოდ თქვენს, არამედ თქვენი მეგობრებისა და ოჯახის წევრების ჯანმრთელობასაც
- ყოველწლიურად 1 მილიონ ადამიანზე მეტი კვდება პასიური მწეველობის გამო.
- არამწეველ ადამიანებს, რომლების პასიური მოწევის ზეგავლენის ქვეშ იმყოფებიან, აქვთ ფილტვის კიბოს განვითარების მაღალი რისკი.
- სიგარეტი კვლავ რჩება ხანძრის გამოწვევისა და მასთან დაკავშირებული მსხვერპლის ერთ-ერთ ყველაზე გავრცელებულ მიზეზად.
- ელექტრონული სიგარეტი ახდენს ნიკოტინითა და სხვა მავნე ქიმიური ნივთიერებებით ზეგავლენას გარშემომყოფ ადამიანებზე.
- პასიური მოწევისას თამბაქოს კვამლს შეუძლია გაზარდოს ტუბერკულოზის გამწვავებისა და მის აქტიურ ფაზაში გადასვლის რისკი.
- ტიპი ორი დიაბეტი ასოცირდება პასიურ მწეველობასთან.
- თამბაქოს ან ელექტრონული სიგარეტის მოწევა ბავშვების გარემოცვაში ზიანს აყენებს მათ ჯანმრთელობასა და უსაფრთხოებას
- მწეველთა ბავშვებს ხშირად აქვთ შემცირებული ფილტვის ფუნქცია, რის შედეგადაც ზრდასრულ ასაკში უყალიბდებათ ქრონიკული რესპირაციული დაავადებები.
- ელექტრონული სიგარეტის სითხე სერიოზულ რისკს წარმოადგენს ბავშვის ჯანმრთელობისათვის.
- ცნობილია ტრავმის შემთხვევები, მათ შორის დამწვრობა, რაც გამოწვეულია ელექტრონული სიგარეტის აალებითა და აფეთქებით.
- პასიურ მწეველ სკოლის ასაკის ბავშვებში აგრეთვე მაღალია ასთმის განვითრების რისკი, რაც გამოწვეულია სასუნთქი გზების ანთებით.
- ოჯახურ პირობებში პასიურ მწეველ 2 წლამდე ბავშვებში შესაძლოა განვითარდეს შუა ყურის ანთება, რასაც შეიძლება მოჰყვეს სმენის დაქვეითება და სიყრუე.
- თამბაქოზე უარის თქმა ამცირებს ბავშვებში პასიურ მოწევასთან დაკავშირებული მრავალი დაავადების რისკს, მათ შორის რესპირაციული დაავადებებისა (მაგალითად ასთმა) და ოტიტის.
- თამბაქოს მოხმარებას თან ახლავს უარყოფითი სოციალური შედეგები
- 20. თქვენ არ გსურთ იყოთ ცუდი მაგალითი შვილებისთვის, მეგობრებისთვისა და ახლობლებისთვის.
- თამბაქოს მოხმარებამ შესაძლოა უარყოფითი ზეგავლენა იქონიოს სოციალურ ურთიერთობებზე.
- თამბაქოზე უარის თქმა ნიშნავს ცხოვრებას შეზღუდვების გარეშე - თქვენ თავისუფლად შეგიძლიათ იმყოფებოდეთ საზოგადოებაში, მოსაწევად გარეთ გასვლის საჭიროების გარეშე.
- თამბაქოზე უარის თქმა გაგხდით უფრო პროდუქტიულს და შრომისუნარიანს - აღარ გექნებათ საჭიროება მოწყდეთ საქმეს მოწევის გამო.
- მოწევა დაკავშირებულია ფინანსურ დანახარჯებთან
- ერთ-ერთი კვლევის მიხედვით, მწეველთა დანახარჯი საშუალოდ 1,4 მილიონ აშშ დოლარს შეადგენს. ამაში შედის დანახარჯები თავად სიგარეტზე, სამედიცინო დანახარჯები, მედიკამენტები და ზოგიერთ ქვეყანაში არსებული უფრო დაბალი ხელფასი მწეველებისთვის, მასთან დაკავშრებული პასიური მწეველობის რისკის გამო.
- თამბაქოს მოხმარება გავლენას ახდენს დასაქმებულთა ჯანმრთელობასა და შრომისუნარიანობაზე, რადგან ზრდის სამსახურის გაცდენის ალბათობას.
- თამბაქოს მოხმარება იწვევს სიღარიბეს, რადგან ოჯახები ხარჯავენ ფინანსურ რესურსებს თამბაქოზე იმის ნაცვლად, რომ დახარჯონ ისეთ ძირითად მოთხოვნილებებზე, როგორიცაა საკვები და საცხოვრებელი.
- თამბაქოს მოხმარება ქმნის დამატებით ტვირთს მსოფლიო ეკონომიკისათვის, დაახლოებით 1,4 ტრილიონი აშშ დოლარი იხარჯება იმ დაავადებები სამკურნალოდ, რომლებიც გამოწვეულია თამბაქოს მოხმარებით, და მასთან დაკავშირებული შრომითი რესურსების დანაკარგებითა და სიკვდილიანობით.
- მოწევა უარყოფითად მოქმედებს ფერტილობაზე
- მწეველებში უფრო ხშირია უნაყოფობა. თამბაქოზე უარი ნიშნავს თავიდან ავიცილოთ დაფეხმძიმების პრობლემების, ნაადრევი მშობიარობის, დაბალი წონის ნაყოფის და თვითნებური აბორტის ერთ-ერთი რისკ-ფაქტორი.
- მოწევა იწვევს ერექციულ დისფუნქციას, ზღუდავს სისხლის მიწოდებას სასქესო ორგანოსთან, რაც ხელს უშლის ერექციას. ერექციული დისფუნქცია უფრო ხშირად ვლინდება მწეველებში. ეს პრობლემა დიდი ალბათობით არ მოიხსნება, იქნება მუდმივი, თუკი მამაკაცი უარს არ იტყვის თამბაქოზე ახალგაზრდობაში.
- თამბაქო უარყოფით გავლენას ახდენს სპერმატოზოიდების ხარისხზე, მათ მობილობასა და ფორმაზე.
- თამბაქოს ყველა სახეობა სასიკვდილოა
- ყოველწლიურად 8 მილიონი ადამიანი იღუპება თამბაქოს მოხმარების გამო.
- თამბაქო კლავს მისი მომხმარებლის ნახევარს. თამბაქოს ნებისმიერი სახეობის მოხმარება იწვევს ჯანმრთელობის გაუარესებასა და მძიმე დაავადებებს.
- ჩილიმის მოწევა ისეთივე მავნებელია, როგორც ნებისმიერი სხვა თამბაქოსი.
- საღეჭმა თამბაქომ შესაძლოა გამოიწვიოს პირის ღრუს კიბო, კბილების დაკარგვა, ემალის გამუქება, ღრძილებზე თეთრი ლაქების გაჩენა და პაროდონტიტი.
- უკვამლო თამბაქო იწვევს ნიკოტინის უფრო სწრაფ შეწოვას და, შესაბამისად, დამოკიდებულების უფრო სწრაფ განვითარებას.
- თამბაქოს ყიდვით თქვენ ფინანსურად ეხმარებით ინდუსტრიას, რომელიც ექსპლუატაციას უწევს ფერმერებსა და ბავშვებს და ხელს უწყობს ავადობის და სიკვდილიანობის ზრდას
- თამბაქოს მოყვანით დაკავებულ ფერმერებს ხშირად ემართებათ ნიკოტინის კანში შეწოვით, სასუქითა და თამბაქოს მტვრით გამოწვეული დაავადებები.
- ზოგიერთ ქვეყანაში თამბაქოს მოყვანით ბავშვები არიან დაკავებულნი, რაც არა მარტო მათ ჯანმრთელობაზე ახდენს უარყოფით გავლენას, არამედ უზღუდავს მათ სასკოლო განათლების საშუალებას.
- თამბაქოს მოხმარება აღრმავებს სიღარიბის არსებულ პრობლემას, რადგან თამბაქოს მომხმარებლები არიან ონკოლოგიურ დაავადებათა, მასთან დაკავშრებული ნაადრევი სიკვდილიანობის, გულის შეტევის, რესპირატორული და სხვა დაავადებათა ბევრად მაღალი რისკის ქვეშ, რაც ართმევს ოჯახებს ესოდენ მნიშვნელოვან შემოსავალს და იწვევს დამატებით ხარჯებს სამედიცინო დახმარებისთვის.
- თამბაქოს სექტორში მომუშავე ადამიანების აბსოლუტურ უმრავლესობას ზოგადად ძალიან მცირე შემოსავალი აქვს, მაშინ როცა, თამბაქოს მწარმოებელ მსხვილ კომპანიებს აქვთ ძალიან დიდი მოგება.
- გასახურებელი თამბაქოს ნაწარმი ვნებს ჯანმრთელობას
- გასახურებელი თამბაქოს ნაწარმის მომხმარებელი ისეთი ტოქსიკური გამონაბოლქვის უშუალო ზემოქმედების ქვეშ ექცევა, რომელთაგანაც მრავალი იწვევს კიბოს.
- გასახურებელი თამბაქოს ნაწარმი თავისი არსით თამბაქოს ნაწარმია, ამიტომ მასზე გადასვლა, არ ნიშნავს თამბაქოზე უარის თქმას.
- არ არსებობს საკმარისი მტკიცებულებები, რომ გასახურებელი თამბაქოს ნაწარმი ჩვეულებრივ სიგარეტზე ნაკლებად მავნეა.
- ელექტრონული სიგარეტი ვნებს ჯანმრთელობას და არ არის უსაფრთხო
- იმ ბავშვებში და მოზარდებში, რომლებიც მოიხმარენ ელექტრონულ სიგარეტს, როგორც მინიმუმ ორჯერ იზრდება ზრდასრულ ასაკში თამბაქოს მოხმარების ალბათობა.
- ელექტრონული სიგარეტის მოხმარება ზრდის გულ-სისხლძარღვთა და ფილტვის ქრონიკული დაავადებების განვითარების რისკს.
- ელექტრონულ სიგარეტში არსებული ნიკოტინი იწვევს ძლიერ დამოკიდებულებას და ვნებს ბავშვის ტვინის განვითარებას.
- ნებისმიერი ტიპის თამბაქოს მოხმარება, განსაკუთრებულად კი მოწევა, არ გვაძლევს სრულფასოვნად სუნთქვის საშუალებას.
- თამბაქოს მოხმარება კიბოსთან დაკავშირებული სიკვდილიანობის 25%-ის მიზეზია მთელს მსოფლიოში.
- მწეველ ბავშვებს აქვთ ცხოვრების განმავლობაში ფილტვის კიბოთი დაავადების 22-ჯერ მეტი რისკი არამწეველ ბავშვებთან შედარებით. მოწევა ფილტვის კიბოს ძირითადი მიზეზია და მას უკავშირდება ფილტვის კიბოთი გამოწვეული სიკვდილიანობის ორ მესამედზე მეტი.
- ყოველ მეხუთე მწეველს უვითარდება ფილტვების ქრონიკული ობსტრუქციული დაავადება სიცოცხლის განმავლობაში. განსაკურებით კი მათ, ვინც მოწევას იწყებს ბავშვობაში და მოზარდობაში, რადგან თამბაქოს გამონაბოლქვი მნიშვნელოვნად აფერხებს ფილტვების განვითარებას.
- მოწევა ამწვავებს ასთმას ზრდასრულებში, ზღუდავს მათ ფიზიკურ აქტივობას, ხელს უწყობს ინვალიდობის განვითარებას და ზრდის ასთმის მძიმე შეტევების რისკს, რომლებიც საჭიროებენ გადაუდებელ სამედიცინო დახმარებას.
- თამბაქოს მოხმარება 2-ჯერ ზრდის ტუბერკულოზის ლატენტურიდან აქტიურ ფორმაში გადასვლის რისკს და ამძიმებს დაავადების ბუნებრივ სვლას. დედამიწის მოსახლეობის დაახლოებით 25% აქვს ტუბერკულოზის ლატენტურ ფორმა.
- თამბაქო ამსხვრევს გულებს
- დღეში თუნდაც რამდენიმე სიგარეტის მოწევა, ეპიზოდური ან პასიური მოწევა ზრდის გულ-სისხლძარღვთა დაავადებების რისკს.
- მწეველები ინსულტის 2-ჯერ უფრო მაღალი და გულ-სისხლძარღვთა დაავადებების 4-ჯერ უფრო მაღალი რისკის ქვეშ არიან.
- თამბაქოს გამონაბოლქვი აზიანებს გულის არტერიებს, წარმოქმნის ნადებს და ხელს უწყობს თრომბის განვითარებას, რითიც ზღუდავს სისხლის თავისუფალ მიმოქცევას და საბოლოო ჯამში იწვევს გულის შეტევას და ინსულტს.
- თამბაქოს სხვადასხვა ნაწარმის გამოყენება ზრდის გულ-სისხლძარღვთა დაავადებების განვითარების რისკს.
- თამბაქო იწვევს სიმსივნის 20-ზე მეტ სახეობას
- თამბაქოსა და უკვამლო თამბაქოს ნაწარმის გამოყენება იწვევს პირის ღრუს, ტუჩების, ხორხისა და საყლაპავის კიბოს.
- სიმსივნით დაზიანებული ხორხის ქირურგიულმა ამოკვეთამ, შესაძლოა გამოიწვიოს ტრაქეოსტომიის ანუ ყელსა და ტრაქეაში ღია ღრუს ამოჭრის აუცილებლობა, რომელიც პაციენტს სუნთქვის საშუალებას მისცემს.
- მწეველები არიან მწვავე მიელოიდური ლეიკემიის, ცხვირის და პარანაზალური სინუსური ღრუების, მსხვილი ნაწლავის, თირკმლის, ღვიძლის, პანკრეასის, კუჭის ან საკვერცხის და ქვედა საშარდე გზების კიბოს (შარდის ბუშტის, შარდსაწვეთის და თირკმლის მენჯის ჩათვლით) განვითარების მაღალი რისკის ქვეშ.
- ზოგიერთმა კვლევამ ასევე თვალსაჩინო გახადა კავშირი მოწევასა და მკერდის კიბოს განვითარებას შორის, განსაკუთრებით მძიმე მწეველებსა და იმ ქალებს შორის, რომლებიც მოწევას პირველ ფეხმძიმობამდე იწყებენ .
- ასევე ცნობილია, რომ მოწევა ზრდის საშვილოსნოს ყელი კიბოს რისკს, ადამიანის პაპილომავირუსით (აპვ) ინფიცირებულ ქალებში.
- მწეველები უფრო ხშირად კარგავენ მხედველობასა და სმენას
- მოწევა იწვევს თვალის მრავალ დაავადებას, რომელმაც მკურნალობის გარეშე, შეიძლება მხედველობის სრულ დაკარგვამდე მიიყვანოს ადამიანი.
- მწეველებს არამწეველებთან შედარებით უფრო მაღალი ალბათობით ემართებათ მაკულოდისტროფია, რომელიც იწვევს გარდაუვალ სიბრმავეს.
- მწეველებს ასევე აქვთ კატარაქტის (თვალის ბროლის შემღვრევა) განვითარების უფრო მაღალი რისკი, რის დროსაც, თვალი ბლოკავს სინათლის გატარებას. კატარქტა იწვევს მხედველობის გაუარესებას, ამ შემთხვევაში ქირურგიული ჩარევა რჩება მხედველობის აღდგენის ერთადერთ საშუალებად.
- ზოგიერთი მონაცემის თანახმად, მოწევა ასევე იწვევს გლაუკომას - მდგომარეობა, რომლის დროსაც მატულობს თვალის შიდა წნევას და ქვეითდება მხედველობა.
- ზრდასრული მწეველები უფრო ხშირად განიცდიან სმენის დაკარგვას.
- ადამიანები, რომლებიც მთელი ცხოვრების განმავლობაში მოიხმარენ თამბაქოს, კარგავენ სიცოცხლის არანაკლებ 10 წელს.
- თითო ნაფაზთან ერთად ორგანიზმში აღწევს ტოქსინები და კანცეროგენები. ამათგან სულ ცოტა 70 ნივთიერება იწვევს სიმსივნეს.
- მწეველები დიაბეტის განვითარების უფრო მაღალი რისკის ქვეშ არიან.
- მოწევა არის დემენციის (აშლილობის ჯგუფი, რომელიც ვლინდება გონებრივი უნარების დაქვეითებითა და ტვინის ფუქციის მოშლით) განვითარების რისკ-ფაქტორი.
- ალცჰაიმერის დაავადება დემენციის ყველაზე გავრცელებული ფორმაა. მსოფლიოს მასშტაბით, შემთხვევათა დაახლოებით 14% შესაძლოა მოწევასთან იყოს დაკავშირებული.
- მწეველ ქალებს უფრო ხშირად აწუხებთ მტკივნეული მენსტრუაცია და აქვთ მენოპაუზის უფრო გამოკვეთილი სიმპტომები.
- მწეველ ქალებში მენოპაუზა იწყება 1-4 წლით ადრე, რადგან თამბაქო უარყოფითად მოქმედებს კვერცხუჯრედების წარმოქმნაზე, რაც იწვევს რეპროდუქციული ფუნქციის დაკარგვას და ესტროგენის დონის შემცირებას.
- თამბაქოს გამონაბოლქვი აფერხებს სხეულის ქსოვილებისთვის ჟანგბადის მიწოდებას.
- თამბაქოს გამოყენება აფერხებს სისხლის ნაკადს, რამაც, მკურნალობის გარეშე, შეიძლება გამოიწვიოს განგრენა (სხეულის ქსოვილის კვდომა) და დაზიანებული ადგილის ამპუტაცია.
- თამბაქოს მოწევა ზრდის პაროდონტოზის რისკს. პაროდონტოზი ქრონიკული ანთებითი დაავადებაა, რომელიც აზიანებს ღრძილებს, შლის ყბის ძვალს და იწვევს კბილების დაკარგვას.
- თამბაქოს მწეველები ოპერაციის შემდგომი გართულებების ბევრად მაღალი რისკის ქვეშ არიან.
- მწვეველთათვის უფრო რთულია მართვითი სუნთქვიდან გამოსვლა. ეს ხშირად ახანგრძლივებს მათ მიერ რეანიმაციულ და ინტესიური თერაპიის განყოფილებაში და ზოგადად საავადმყოფოში დაყოფილ დროს, რაც ზრდის ინფექციური დაავადებებით ინფიცირების რისკს.
- მწეველებს უფრო ხშირად აწუხებთ კუჭ-ნაწლავის ტრაქტის დარღვევები, როგორიცაა კუჭის წყლული, ნაწლავების ანთებითი დაავადება, მასთან ასოცირებული მუცლის სპაზმი, მუდმივი დიარეა, ცხელება, სისხლდენა სწორი ნაწლავიდან და კუჭ-ნაწლავის კიბო.
- მწეველები უფრო ხშირად კარგავენ ძვლის სიმკვრივეს, უფრო ხშირად აწუხებთ მოტეხილობები და უფრო ადვილად უვითარდებათ სერიოზული გართულებები, როგორიცაა დაგვიანებული შეხორცება ან განკურნება.
- თამბაქოს კვამლში შემავალი ნივთიერებები ასუსტებენ იმუნურ სისტემას, აყენებენ მწეველებს ფილტვის ინფექციის მაღალი რისკის ქვეშ.
- ავტოიმუნური დაავადებების გენეტიკური მიდრეკილების მქონე ადამიანები არიან ისეთი დაავადებების განვითარების უფრო მაღალი რისკის ქვეშ, როგორიცაა, რევმატოიდული ართრიტი, კრონის დაავადება, ბაქტერიული მენინგიტი, პოსტოპერაციული ინფექციები და სხვადასხვა სახის კიბო.
- მოწევა დასუსტებული იმუნური სისტემის მქონე ადამიანებს, მაგალითად, კისტოზური ფიბროზით, გაფანტული სკლეროზით ან კიბოთი დაავადებულებს, აყენებს თანმხლები დაავადებების და ნაადრევი სიკვდილის რისკის ქვეშ.
- თამბაქოს სუპრესიული მოქმედება იმუნიტეტზე აივ-ინფიცირებულ ადამიანებს შიდსის განვითარების მაღალი რისკის ქვეშ აყენებს. აივ-ინფიცირებულ მწეველთა შორის, დაკარგული ცხოვრების წლების საშუალო რაოდენობა 12,3 წელია. ეს მაჩვენებელი ორჯერ მეტია აივ-ინფიცირებულ არამწეველთა მაჩვენებელზე.
- თამბაქოს მოხმარება ან პასიური მწეველობა ორსულობის დროს ზრდის ნაყოფის დაღუპვის რისკს.
- ქალები, რომლებიც მოიხმარენ თამბაქოს ან არიან პასიური მწეველები, ორსულობისას მათ სპონტანური აბორტის მაღალი რისკი აქვთ.
- ასევე ხშირია მკვდრადშობადობის (საშვილოსნოში გარდაცვილილი ნაყოფის დაბადება) შემთხვევები ნაყოფის ჰიპოქსიისა და პლაცენტის ანომალიების გამო, რაც გამოწვეულია თამბაქოს კვამლში არსებული ნახშირბადის მონოქსიდით და თამბაქოს კვამლში და უკვამლო თამბაქოში არსებული ნიკოტინით.
- მწეველი ქალები საშვილოსნოს გარე ორსულობის უფრო მაღალი რისკის ქვეშ არიან, ეს დედის სიცოცხლისთვის პოტენციურად სასიკვდილო გართულებას წარმოადგენს.
- თამბაქოსა და პასიური მწეველობისაგან თავის შეკავება განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია რეპროდუქციული ასაკის ქალებისთვის, ასევე ორსული და იმ ქალებისთვის, რომლებიც გეგმავენ ორსულობას.
გაეცანით თუ რა ხდება მაშინ, როცა მოწევას თავს ანებებთ.
მანამდე კი შეგახსენებთ, რომ ნიკოტინზე დამოკიდებულება იწვევს ქოშინს, სუნთქვის გაძნელებას, გულ-სისხლძარღვთა დაავადებებს, ფილტვის კიბოს და სხვა პათოლოგიებს. თამბაქოს მოწევისას იკლებს ორგანიზმის ჟანგბადით მომარაგება, შენელებულია კოლაგენის სინთეზი და გაცილებით მეტად გამოხატულია დაბერების ნიშნები.
პასიური მწეველების, ანუ ადამიანების, რომელთა ოჯახის წევრები, მეგობრები თუ ახლობლების წრე მუდმივად მოიხმარს ნიკოტინს, ჯანმრთელობა ასევე რისკ-ჯგუფშია. არასდროს არის გვიან, თქვათ უარი თამბაქოზე დამოკიდებულებაზე.
თქვენი ორგანიზმი მწყობრში ასე მალე ვერ დგება, თუმცა დადებითი ზეგავლენა უკვე საგრძნობია. სისხლის წნევა და პულსაცია სტაბილიზდება, ბრონქიოლების ბოლოებში არსებულ საჰაერო პარკებში, ალვეოლებში, აირების მიმოცვლა ნორმალურ რეჟიმს უბრუნდება.
ნახშირბადის მონოქსიდის დონე ნორმალიზდება. თამბაქოს მოწევისას სწორედ ეს ქიმიური ელემენტი ანაცვლებს სისხლში ჟანგბადის მოლეკულებს, რაც მთელი რიგი პრობლემების მიზეზი ხდება; იკლებს ქსოვილების ჟანგბადით მომარაგება, მწეველს აწუხებს ქოშინი, სუნთქვის უკმარისობა, უენერგიობა.
თუ ბოლო სიგარეტის მოწევიდან 24 საათი გავიდა, ითვლება, რომ გულის შეტევის რისკი შემცირებულია, რადგან სისხლში ჟანგბადის დონე საგრძნობლად იმატებს. სისხლი მდიდრდება ჟანგბადით, უმჯობესდება მისი მიმოქცევა და შესაბამისად, გულის ფუნქცია.
2 დღე გავიდა, რაც მწეველი აღარ ხართ, შესაბამისად, დაზიანებული ნერვული დაბოლოებები თავიდან ზრდას იწყებს. შესაძლოა იმ შეგრძნებების გაუმჯობესება, რომელიც მოწევისას დაქვეითებული გქონდათ. გაგიუმჯობესდებათ გემოსა და სუნის შეგრძნება.
3 დღის შემდეგ უფრო მარტივად დაიწყებთ სუნთქვას, რადგან ფილტვის ალვეოლები მოდუნებას იწყებენ და უკეთ იხსნებიან. ეს დადებითად აისახება ჟანგბადისა და ნახშირორჟანგის მიმოცვლაზე. ფილტვების სასიცოცხლო ტევადობა იზრდება.
ეს უკვე სერიოზული განაცხადია, არა მხოლოდ ჯანმრთელობის, არამედ ნებისყოფის თვალსაზრისითაც. სტატისტიკურად, ამ ნიშნულზე მისული ადამიანებისთვის, მოწევაზე საბოლოო უარის თქმის შანსი 9-ჯერ არის გაზრდილი.
გაუმჯობესებული ცირკულაცია და ორგანიზმის ჟანგბადით მომარაგება აისახება არა მხოლოდ უკეთ სუნთქვაში, არამედ უფრო მსუბუქად სიარულშიც. გილოცავთ, თქვენი ფილტვების ფუნქცია 30%-ით გაუმჯობესებულია.
გამოკითხულთა უმრავლესობა აღნიშნავს, რომ დანებებიდან ერთი თვის თავზე გრძნობს მომატებულ ენერგიას, ცხოვრების გაუმჯობესებულ ხარისხს, შემცირებულია ქოშინი და მოწევასთან დაკავშირებული სხვა სიმპტომები.
ამავდროულად, ფილტვების ბოჭკოების ზრდა აქტიურად მიმდინარეობს, რაც შედეგად აჩენს ლორწოვან გარსს და ორგანიზმი ბაქტერიული ინფექციებისგან თავდაცვის უკეთეს უნარს იძენს.
ქალების შემთხვევაში, გაუმჯობესებულია განაყოფიერების უნარი და შემცირებულია ნაადრევი მშობიარობის რისკი.
წარმოიდგინეთ, გამოკითხულთა უმრავლესობა აღნიშნავს, რომ სტრესულ სიტუაციებში სიგარეტისკენ ხელი აღარ გაურბით, ნაკლებს ახველებენ, ხველებისას ლორწოს აღარ უჩივიან, რადგან სასუნთქი გზების ანთებითი პროცესები ნელ-ნელა იკურნება.
თქვენი ფილტვებისთვის საოცარი ცვლილებები განხორციელდა, გაუმჯობესდა მისი ფუნქცია და ტევადობა.
გარდა იმისა, რომ გულის შეტევის ალბათობა არამწევლის დონეზე დაიყვანეთ, განახევრდა ფილტვის კიბოს განვითარების რისკი.
ფილტვის კიბოს განვითარების რისკი არამწეველი ადამიანისას უტოლდება. პრე-სიმსივნური უჯრედები სრულად ჩანაცვლდა ჯანმრთელი უჯრედებით.
გულის შეტევის რისკი გაუთანაბრდა სრულიად არამწეველი ადამიანისთვის არსებული რისკის ნიშნულს. თქვენი ცხოვრება რადიკალურად არის შეცვლილი.
ამის წამკითხავი კიდევ ერთხელ დარწმუნდები, რომ ნამდვილად ღირს მოწევის შეწყვეტა.
გაეცანით თამბაქოს მოხმარების გადაჩვევის ჩვენ სერვისებს და წაიკითხეთ შესაბამისი რეკომენდაციები.
მარტო ვერ ახერხებ? ერთად დავძლიოთ!
მანამდე კი შეგახსენებთ, რომ ნიკოტინზე დამოკიდებულება იწვევს ქოშინს, სუნთქვის გაძნელებას, გულ-სისხლძარღვთა დაავადებებს, ფილტვის კიბოს და სხვა პათოლოგიებს. თამბაქოს მოწევისას იკლებს ორგანიზმის ჟანგბადით მომარაგება, შენელებულია კოლაგენის სინთეზი და გაცილებით მეტად გამოხატულია დაბერების ნიშნები.
პასიური მწეველების, ანუ ადამიანების, რომელთა ოჯახის წევრები, მეგობრები თუ ახლობლების წრე მუდმივად მოიხმარს ნიკოტინს, ჯანმრთელობა ასევე რისკ-ჯგუფშია. არასდროს არის გვიან, თქვათ უარი თამბაქოზე დამოკიდებულებაზე.
- ბოლო ღერი სიგარეტიდან 20 წუთში
თქვენი ორგანიზმი მწყობრში ასე მალე ვერ დგება, თუმცა დადებითი ზეგავლენა უკვე საგრძნობია. სისხლის წნევა და პულსაცია სტაბილიზდება, ბრონქიოლების ბოლოებში არსებულ საჰაერო პარკებში, ალვეოლებში, აირების მიმოცვლა ნორმალურ რეჟიმს უბრუნდება.
- ბოლო ღერი სიგარეტიდან 8 საათში:რვა საათში
ნახშირბადის მონოქსიდის დონე ნორმალიზდება. თამბაქოს მოწევისას სწორედ ეს ქიმიური ელემენტი ანაცვლებს სისხლში ჟანგბადის მოლეკულებს, რაც მთელი რიგი პრობლემების მიზეზი ხდება; იკლებს ქსოვილების ჟანგბადით მომარაგება, მწეველს აწუხებს ქოშინი, სუნთქვის უკმარისობა, უენერგიობა.
- ბოლო ღერი სიგარეტიდან 24 საათში
თუ ბოლო სიგარეტის მოწევიდან 24 საათი გავიდა, ითვლება, რომ გულის შეტევის რისკი შემცირებულია, რადგან სისხლში ჟანგბადის დონე საგრძნობლად იმატებს. სისხლი მდიდრდება ჟანგბადით, უმჯობესდება მისი მიმოქცევა და შესაბამისად, გულის ფუნქცია.
- ბოლო ღერი სიგარეტიდან 48 საათში
2 დღე გავიდა, რაც მწეველი აღარ ხართ, შესაბამისად, დაზიანებული ნერვული დაბოლოებები თავიდან ზრდას იწყებს. შესაძლოა იმ შეგრძნებების გაუმჯობესება, რომელიც მოწევისას დაქვეითებული გქონდათ. გაგიუმჯობესდებათ გემოსა და სუნის შეგრძნება.
- ბოლო ღერი სიგარეტიდან 72 საათში
3 დღის შემდეგ უფრო მარტივად დაიწყებთ სუნთქვას, რადგან ფილტვის ალვეოლები მოდუნებას იწყებენ და უკეთ იხსნებიან. ეს დადებითად აისახება ჟანგბადისა და ნახშირორჟანგის მიმოცვლაზე. ფილტვების სასიცოცხლო ტევადობა იზრდება.
- ერთი კვირა სიგარეტის გარეშე
ეს უკვე სერიოზული განაცხადია, არა მხოლოდ ჯანმრთელობის, არამედ ნებისყოფის თვალსაზრისითაც. სტატისტიკურად, ამ ნიშნულზე მისული ადამიანებისთვის, მოწევაზე საბოლოო უარის თქმის შანსი 9-ჯერ არის გაზრდილი.
- ბოლო ღერი სიგარეტიდან ორ კვირაში
გაუმჯობესებული ცირკულაცია და ორგანიზმის ჟანგბადით მომარაგება აისახება არა მხოლოდ უკეთ სუნთქვაში, არამედ უფრო მსუბუქად სიარულშიც. გილოცავთ, თქვენი ფილტვების ფუნქცია 30%-ით გაუმჯობესებულია.
- ერთი თვე უსიგარეტოდ
გამოკითხულთა უმრავლესობა აღნიშნავს, რომ დანებებიდან ერთი თვის თავზე გრძნობს მომატებულ ენერგიას, ცხოვრების გაუმჯობესებულ ხარისხს, შემცირებულია ქოშინი და მოწევასთან დაკავშირებული სხვა სიმპტომები.
ამავდროულად, ფილტვების ბოჭკოების ზრდა აქტიურად მიმდინარეობს, რაც შედეგად აჩენს ლორწოვან გარსს და ორგანიზმი ბაქტერიული ინფექციებისგან თავდაცვის უკეთეს უნარს იძენს.
- სამი თვე სიგარეტის გარეშე
ქალების შემთხვევაში, გაუმჯობესებულია განაყოფიერების უნარი და შემცირებულია ნაადრევი მშობიარობის რისკი.
- ბოლო ღერი სიგარეტიდან 6 თვეში
წარმოიდგინეთ, გამოკითხულთა უმრავლესობა აღნიშნავს, რომ სტრესულ სიტუაციებში სიგარეტისკენ ხელი აღარ გაურბით, ნაკლებს ახველებენ, ხველებისას ლორწოს აღარ უჩივიან, რადგან სასუნთქი გზების ანთებითი პროცესები ნელ-ნელა იკურნება.
- ერთი წელი უსიგარეტოდ
თქვენი ფილტვებისთვის საოცარი ცვლილებები განხორციელდა, გაუმჯობესდა მისი ფუნქცია და ტევადობა.
- ბოლო ღერი სიგარეტიდან 5 წელში
გარდა იმისა, რომ გულის შეტევის ალბათობა არამწევლის დონეზე დაიყვანეთ, განახევრდა ფილტვის კიბოს განვითარების რისკი.
- ბოლო ღერი სიგარეტიდან 10 წელში
ფილტვის კიბოს განვითარების რისკი არამწეველი ადამიანისას უტოლდება. პრე-სიმსივნური უჯრედები სრულად ჩანაცვლდა ჯანმრთელი უჯრედებით.
- 15 წელი სიგარეტის გარეშე
გულის შეტევის რისკი გაუთანაბრდა სრულიად არამწეველი ადამიანისთვის არსებული რისკის ნიშნულს. თქვენი ცხოვრება რადიკალურად არის შეცვლილი.
ამის წამკითხავი კიდევ ერთხელ დარწმუნდები, რომ ნამდვილად ღირს მოწევის შეწყვეტა.
გაეცანით თამბაქოს მოხმარების გადაჩვევის ჩვენ სერვისებს და წაიკითხეთ შესაბამისი რეკომენდაციები.
მარტო ვერ ახერხებ? ერთად დავძლიოთ!
ბევრ მწეველს, განსაკუთრებით კი ქალებს, ეშინიათ მოწევაზე თავის დანებება მხოლოდ იმიტომ, რომ წონაში მოიმატებენ.
მოწევის შეწყვეტის შემდეგ ზოგიერთის წონა საერთოდ არ იცვლება, ზოგი რამდენიმე კილოგრამს იმატებს, ზოგი კი წონაში იკლებს.
საშუალოდ, წონაში მატება მერყეობს 2-დან 4 კგ-მდე წელიწადში, ხოლო მოწევის შეწყვეტის შემდეგ 9 ან მეტ კილოგრამს იმატებს მხოლოდ 4%.
პირველ რიგში, ეს გამოწვეულია იმით, რომ თითქმის ყველა მწეველს თამბაქოს ინტოქსიკაციის გამო გასტრიტი უვითარდება.
ადამიანთა უმრავლესობაში ის პრაქტიკულად უსიმპტომოდ მიმდინარეობს, მაგრამ კუჭის წვენის გამოყოფა მუდმივად მცირდება და კუჭის ლორწოვანი გარსის ატროფიის გამო საკვები ნივთიერებები ნაკლებად შეიწოვება.
ამიტომაც, ბევრ მწეველს, თუნდაც სათანადო კვებით, აწუხებს ასთენია, ან უბრალოდ - სიგამხდრე, ფერმკრთალობა და ვიტამინის დეფიციტი.
მაგრამ როგორც კი მოწევას დაანებებენ, კუჭის ლორწოვანი გარსი აღდგება რამდენიმე დღეში, ისევე როგორც კუჭის წვენის სეკრეცია.
ადამიანი, რომელიც ტოვებს მოწევას, გრძნობს მადის მომატებას, კუჭიც იწყებს საჭმლის მონელებას. ეს ყველაფერი ქმნის წონის მომატების წინაპირობებს.
ამის თავიდან ასაცილებლად, მოწევის შეწყვეტის შემდეგ პირველ თვეებში თქვენ უნდა გაზარდოთ ბოსტნეულისა და ხილის წილი თქვენს კვებაში.
დალიეთ მეტი სითხე და ივარჯიშეთ ფიზიკურად.
შეგიძლიათ გადახვიდეთ ფრაქციულ კვებაზე რამდენიმე კვირის განმავლობაში - მიირთვით 4-5-ჯერ დღეში, მაგრამ მცირე ულუფებით.
ჭამეთ ნელა, კარგად დაღეჭეთ საკვები, ისიამოვნეთ საკვების ხარისხითა და გემოთი და არა რაოდენობით.
საკვების ყოველი გადაყლაპვის შემდეგ შეჩერდით რამოდენიმე წამით და მხოლოდ ამის შემდეგ მიიღეთ შემდეგი ულუფა.
ერთი თვის შემდეგ თქვენი ორგანიზმი მოერგება ახალ პირობებს და შეძლებთ დაუბრუნდეთ ჩვეულებრივ კვებას წონის მომატების რისკის გარეშე.
მოწევის შეწყვეტის შემდეგ ზოგიერთის წონა საერთოდ არ იცვლება, ზოგი რამდენიმე კილოგრამს იმატებს, ზოგი კი წონაში იკლებს.
საშუალოდ, წონაში მატება მერყეობს 2-დან 4 კგ-მდე წელიწადში, ხოლო მოწევის შეწყვეტის შემდეგ 9 ან მეტ კილოგრამს იმატებს მხოლოდ 4%.
პირველ რიგში, ეს გამოწვეულია იმით, რომ თითქმის ყველა მწეველს თამბაქოს ინტოქსიკაციის გამო გასტრიტი უვითარდება.
ადამიანთა უმრავლესობაში ის პრაქტიკულად უსიმპტომოდ მიმდინარეობს, მაგრამ კუჭის წვენის გამოყოფა მუდმივად მცირდება და კუჭის ლორწოვანი გარსის ატროფიის გამო საკვები ნივთიერებები ნაკლებად შეიწოვება.
ამიტომაც, ბევრ მწეველს, თუნდაც სათანადო კვებით, აწუხებს ასთენია, ან უბრალოდ - სიგამხდრე, ფერმკრთალობა და ვიტამინის დეფიციტი.
მაგრამ როგორც კი მოწევას დაანებებენ, კუჭის ლორწოვანი გარსი აღდგება რამდენიმე დღეში, ისევე როგორც კუჭის წვენის სეკრეცია.
ადამიანი, რომელიც ტოვებს მოწევას, გრძნობს მადის მომატებას, კუჭიც იწყებს საჭმლის მონელებას. ეს ყველაფერი ქმნის წონის მომატების წინაპირობებს.
ამის თავიდან ასაცილებლად, მოწევის შეწყვეტის შემდეგ პირველ თვეებში თქვენ უნდა გაზარდოთ ბოსტნეულისა და ხილის წილი თქვენს კვებაში.
დალიეთ მეტი სითხე და ივარჯიშეთ ფიზიკურად.
შეგიძლიათ გადახვიდეთ ფრაქციულ კვებაზე რამდენიმე კვირის განმავლობაში - მიირთვით 4-5-ჯერ დღეში, მაგრამ მცირე ულუფებით.
ჭამეთ ნელა, კარგად დაღეჭეთ საკვები, ისიამოვნეთ საკვების ხარისხითა და გემოთი და არა რაოდენობით.
საკვების ყოველი გადაყლაპვის შემდეგ შეჩერდით რამოდენიმე წამით და მხოლოდ ამის შემდეგ მიიღეთ შემდეგი ულუფა.
ერთი თვის შემდეგ თქვენი ორგანიზმი მოერგება ახალ პირობებს და შეძლებთ დაუბრუნდეთ ჩვეულებრივ კვებას წონის მომატების რისკის გარეშე.
გაეცანით ორგანიზმში მიმდინარე ჯანსაღ ცვლილებებს მოწევის შეწყვეტიდან ერთი თვის განმავლობაში.
ბოლო ღერი სიგარეტიდან 20 წუთში:
თქვენი ორგანიზმი მწყობრში ასე მალე ვერ დგება, თუმცა დადებითი ზეგავლენა უკვე საგრძნობია. სისხლის წნევა და პულსაცია სტაბილიზდება, ბრონქიოლების ბოლოებში არსებულ საჰაერო პარკებში, ალვეოლებში, აირების მიმოცვლა ნორმალურ რეჟიმს უბრუნდება.
ბოლო ღერი სიგარეტიდან 8 საათში:
რვა საათში, ნახშირბადის მონოქსიდის დონე ნორმალიზდება. თამბაქოს მოწევისას, სწორედ ეს ქიმიური ელემენტი ანაცვლებს სისხლში ჟანგბადის მოლეკულებს, რაც მთელი რიგი პრობლემების მიზეზი ხდება; იკლებს ქსოვილების ჟანგბადით მომარაგება, მწეველს აწუხებს ქოშინი, სუნთქვის უკმარისობა, უენერგიობა.
ბოლო ღერი სიგარეტიდან 24 საათში:
თუ ბოლო სიგარეტის მოწევიდან 24 საათი გავიდა, ითვლება, რომ გულის შეტევის რისკი შემცირებულია, რადგან სისხლში ჟანგბადის დონე საგრძნობლად იმატებს. სისხლი მდიდრდება ჟანგბადით, უმჯობესდება მისი მიმოქცევა და შესაბამისად, გულის ფუნქცია.
ბოლო ღერი სიგარეტიდან 48 საათში:
2 დღე გავიდა რაც მწეველი აღარ ხართ, შესაბამისად დაზიანებული ნერვული დაბოლოებები იწყებს თავიდან ზრდას. შესაძლოა იმ შეგრძნებების გაუმჯობესება, რომელიც მოწევისას დაქვეითებული გქონდათ. გაგიუმჯობესდებათ გემოსა და სუნის შეგრძნება.
ბოლო ღერი სიგარეტიდან 72 საათში:
3 დღის შემდეგ უფრო მარტივად დაიწყებთ სუნთქვას, რადგან ფილტვის ალვეოლები მოდუნებას იწყებენ და უკეთ იხსნებიან. ეს დადებითად აისახება ჟანგბადისა და ნახშირორჟანგის მიმოცვლაზე.
ფილტვების სასიცოცხლო ტევადობა იზრდება.
ერთი კვირა სიგარეტის გარეშე:
ეს უკვე სერიოზული განაცხადია, არა მხოლოდ ჯანმრთელობის, არამედ ნებისყოფის თვალსაზრისითაც. სტატისტიკურად, ამ ნიშნულზე მისული ადამიანებისთვის, მოწევაზე საბოლოო უარის თქმის შანსი 9-ჯერ არის გაზრდილი.
ბოლო ღერი სიგარეტიდან ორ კვირში:
გაუმჯობესებული ცირკულაცია და ორგანიზმის ჟანგბადით მომარაგება აისახება არა მხოლოდ უკეთ სუნთქვაში, არამედ უფრო მსუბუქად სიარულშიც. გილოცავთ, თქვენი ფილტვების ფუნქცია 30%-ით გაუმჯობესებულია.
ერთი თვე უსიგარეტოდ:
გამოკითხულთა უმრავლესობა აღნიშნავს, რომ დანებებიდან ერთი თვის თავზე, გრძნობს მომატებულ ენერგიას, ცხოვრების გაუმჯობესებულ ხარისხს, შემცირებულია ქოშინი და მოწევასთან დაკავშირებული სხვა სიმპტომები.
ამავდროულად, ფილტვების ბოჭკოების ზრდა აქტიურად მიმდინარეობს, რაც შედეგად აჩენს ლორწოვან გარსს და ორანიზმი ბაქტერიული ინფექციებისგან თავდაცვის უკეთეს უნარს იძენს.
ბოლო ღერი სიგარეტიდან 20 წუთში:
თქვენი ორგანიზმი მწყობრში ასე მალე ვერ დგება, თუმცა დადებითი ზეგავლენა უკვე საგრძნობია. სისხლის წნევა და პულსაცია სტაბილიზდება, ბრონქიოლების ბოლოებში არსებულ საჰაერო პარკებში, ალვეოლებში, აირების მიმოცვლა ნორმალურ რეჟიმს უბრუნდება.
ბოლო ღერი სიგარეტიდან 8 საათში:
რვა საათში, ნახშირბადის მონოქსიდის დონე ნორმალიზდება. თამბაქოს მოწევისას, სწორედ ეს ქიმიური ელემენტი ანაცვლებს სისხლში ჟანგბადის მოლეკულებს, რაც მთელი რიგი პრობლემების მიზეზი ხდება; იკლებს ქსოვილების ჟანგბადით მომარაგება, მწეველს აწუხებს ქოშინი, სუნთქვის უკმარისობა, უენერგიობა.
ბოლო ღერი სიგარეტიდან 24 საათში:
თუ ბოლო სიგარეტის მოწევიდან 24 საათი გავიდა, ითვლება, რომ გულის შეტევის რისკი შემცირებულია, რადგან სისხლში ჟანგბადის დონე საგრძნობლად იმატებს. სისხლი მდიდრდება ჟანგბადით, უმჯობესდება მისი მიმოქცევა და შესაბამისად, გულის ფუნქცია.
ბოლო ღერი სიგარეტიდან 48 საათში:
2 დღე გავიდა რაც მწეველი აღარ ხართ, შესაბამისად დაზიანებული ნერვული დაბოლოებები იწყებს თავიდან ზრდას. შესაძლოა იმ შეგრძნებების გაუმჯობესება, რომელიც მოწევისას დაქვეითებული გქონდათ. გაგიუმჯობესდებათ გემოსა და სუნის შეგრძნება.
ბოლო ღერი სიგარეტიდან 72 საათში:
3 დღის შემდეგ უფრო მარტივად დაიწყებთ სუნთქვას, რადგან ფილტვის ალვეოლები მოდუნებას იწყებენ და უკეთ იხსნებიან. ეს დადებითად აისახება ჟანგბადისა და ნახშირორჟანგის მიმოცვლაზე.
ფილტვების სასიცოცხლო ტევადობა იზრდება.
ერთი კვირა სიგარეტის გარეშე:
ეს უკვე სერიოზული განაცხადია, არა მხოლოდ ჯანმრთელობის, არამედ ნებისყოფის თვალსაზრისითაც. სტატისტიკურად, ამ ნიშნულზე მისული ადამიანებისთვის, მოწევაზე საბოლოო უარის თქმის შანსი 9-ჯერ არის გაზრდილი.
ბოლო ღერი სიგარეტიდან ორ კვირში:
გაუმჯობესებული ცირკულაცია და ორგანიზმის ჟანგბადით მომარაგება აისახება არა მხოლოდ უკეთ სუნთქვაში, არამედ უფრო მსუბუქად სიარულშიც. გილოცავთ, თქვენი ფილტვების ფუნქცია 30%-ით გაუმჯობესებულია.
ერთი თვე უსიგარეტოდ:
გამოკითხულთა უმრავლესობა აღნიშნავს, რომ დანებებიდან ერთი თვის თავზე, გრძნობს მომატებულ ენერგიას, ცხოვრების გაუმჯობესებულ ხარისხს, შემცირებულია ქოშინი და მოწევასთან დაკავშირებული სხვა სიმპტომები.
ამავდროულად, ფილტვების ბოჭკოების ზრდა აქტიურად მიმდინარეობს, რაც შედეგად აჩენს ლორწოვან გარსს და ორანიზმი ბაქტერიული ინფექციებისგან თავდაცვის უკეთეს უნარს იძენს.
გახურებადი თამბაქოს ნაწარმი გარკვეულწილად ახალი მეთოდია. ელექტრონული თამბაქოსგან განსხვავებით, გახურების გზით წვის ტექნოლოგიური მოწყობილობა არა სითხეს, არამედ თამბაქოს აცხელებს.
შესაბამისად, გახურებადი თამბაქო სიგარეტის მსგავსად, ადამიანის ჯანმრთელობისთვის მავნე ნიკოტინს, სხვა ტოქსინებსა და კანცეროგენებსაც შეიცავს.
ამიტომაც ბუნებრივად ჩნდება კითხვები, რამდენად უსაფრთხოა გახურებადი თამბაქოს ნაწარმი მომხმარებლის ჯანმრთელობისთვის? ვნებს თუ არა პასიურ მწეველებს, ანუ დასაშვებია თუ არა მისი მოხმარება დახურულ სივრცეში და კონკრეტულად რა ზიანს აყენებს ადამიანის ჯანმრთელობას?
გახურებადი თამბაქოს ნაწარმის შემუშავებასა და განვითარებაზე თამბაქოს ინდუსტრია 10 წელზე მეტი ხნის განმავლობაში მუშაობდა. ამ ტექნოლოგიურ სიახლეში დაახლოებით 3 მილიარდი დოლარის ინვესტიცია ჩაიდო და მიუხედავად იმისა, რომ მისი, როგორც სიცოცხლისთვის რისკების შემცველი პროდუქტის შესახებ უამრავი კითხვა ჩნდება, მწარმოებლები დაჟინებით ცდილობენ, გახურებადი თამბაქოს დადებითი თვისებების წარმოჩენას, თითქოს უფრო ნაკლებ საფრთხეს შეიცავს, ვიდრე ჩვეულებრივი თამბაქოს ნაწარმი, სიგარეტი. თუმცა, რეალობა სულ სხვაა.
გახურებადი თამბაქოს პროდუქტი შემდეგნაირად ფუნქციონირებს: სპეციალური სამართებელი თამბაქოს 400 გრადუს ცელსიუსამდე ახურებს.
ამ შემთხვევაშიც წარმოქმნება თამბაქოს პროდუქტებისთვის მახასიათებელი სპეციფიკური მყრალი სუნი, აეროზოლები, რომლებიც ისევე შეიცავენ ტოქსინებსა და კანცეროგენებს, როგორც ჩვეულებრივი სიგარეტი.
განსაკუთრებით აღსანიშნავია, რომ გასახურებელი თამბაქოს ღეროები კონცენტრირებულ ნიკოტინს შეიცავს, რომელიც იმაზე მეტია, ვიდრე ჩვეულებრივ სიგარეტში და მწეველიც სიცოცხლის რისკისთვის სახიფათო პროდუქტზე უფრო მეტად მიჯაჭვული ხდება.
აშშ-ის სურსათისა და წამლის ადმინისტრაციამ არ დაადასტურა, რომ სიგარეტიდან ნიკოტინის მიღების ალტერნატიულ საშუალებებზე გადასვლის შემთხვევაში, მოწევასთან დაკავშირებული ავადობისა და სიკვდილიანობის მაჩვენებელი შემცირდება. ანუ, რეალურად მწეველისა და მის გარშემომყოფთა ჯანმრთელობისა და სიცოცხლისათვის ეს ახალი პროდუქტიც სერიოზული საფრთხეების შემქმნელია.
გახურებადი თამბაქოს ნაწარმი სასუნთქი გზებისა და არტერიებისთვის არანაკლებ საშიშია, ვიდრე - სიგარეტი.
ლაბორატორიული კვლევების საფუძველზე მეცნიერებმა დაადგინეს, რომ მოწყობილობის მიერ გამომუშავებული ბოლი სისხლძარღვების არტერიების მუშაობას ისევე აფერხებს, როგორც - სიგარეტის კვამლი.
იგივე შეიძლება ითქვას სასუნთქ გზებზეც. ფილტვის უჯრედებზე სიგარეტისა და გახურებადი თამბაქოს ნაწარმის ბოლის გავლენების შედარებამ აჩვენა, რომ ზიანი თითქმის იდენტური ან ოდნავ ნაკლებია, იმის მიხედვით, თუ რომელ კვლევას დავუჯერებთ.
ამასთან, გახურებადი თამბაქოს ნაწარმი უფრო მეტ ტოქსიკურ ნივთიერებებს გამოყოფს, ვიდრე ამას მწარმოებელი აღიარებს. მეცნიერებმა გამოავლინეს 62 მავნე ნაერთი, მაშინ, როდესაც მწარმოებლებმა მხოლოდ 10 აღიარეს. მათ არაფერი უთქვამთ სამი ძლიერი ტოქსიკური ნივთიერების (დიაცეტილი, აცეტილაცეტონი, ჰიდროქსიმეთილფურფურალი) და ერთი კანცეროგენული - დიეთილჰექსილ ფტალატის შესახებ.
კალიფორნიის უნივერსიტეტის მკვლევრებმა ასევე აღმოაჩინეს, რომ თამბაქოს გახურებისას მოწყობილობის პლასტიკის ფილტრი გარკვეულ დონეზე ლღვება და გამოყოფს ფორმალდეჰიდის ციანოჰიდრინს. აღნიშნული ტოქსინი მცირე რაოდენობითაც კი საშიშია.
გახურებადი თამბაქოს ნაწარმი საშიშია არამხოლოდ მომხმარებლისთვის, არამედ მათთვისაც, ვინც გარშემო იმყოფება. მკვლევრებმა მოწყობილობის ორთქლში აღმოაჩინეს ჩვეულებრივი სიგარეტის დოზის ნიკოტინის 84%-ი და სხვა ტოქსიკური ნაერთები. ამით სრულად გაცამტვერდა მითი ნაწარმის მომხმარებელთა გვერდით მყოფი ადამიანების უსაფრთხოების შესახებ - ისინი, ყოველგვარი გამონაკლისის გარეშე, პასიური მწეველების რისკჯგუფს მიეკუთვნებიან.
ელექტროსიგარეტისა და ვეიპის შესახებ ინფორმაცია მწეველებს უკვე დიდი ხანია აქვთ. ისინიც სიგარეტის ნაკლებად მავნე შემცვლელებად განიხილებოდა.
ელექტროსიგარეტები ივსება ნიკოტინის შემცველი არომატიზებული სითხით, რომელიც გაცხელების დროს ორთქლდება. თუმცა არაერთი კვლევა ადასტურებს, რომ უსაფრთხო არც ელექტროსიგარეტია და მათი მავნე ზემოქმედება დროთა განმავლობაში უფრო მტკიცდება.
სწორედ ამიტომ, თამბაქოს ნებისმიერი ნაწარმის მავნე გავლენისგან თავის დაღწევის უალტერნატივო გზა მასზე კატეგორიული უარის თქმაა.
აუცილებლად უნდა აღინიშნოს ახალი ტექნოლოგიური პროდუქტების შექმნის მიზანი. როგორც ელექტრონული, ისე გახურებადი თამბაქოს პროდუქტების შექმნისას, თამბაქოს ინდუსტრიის სამიზნე ახალი მომხმარებელი, ძირითადად მოზარდები და ახალგაზრდობაა. ამაზე მეტყველებს აღნიშნული სეგმენტის მისამართით ინდუსტრიის მიერ წარმოებული აგრესიული მარკეტინგული კამპანია.
შესაბამისად, გახურებადი თამბაქო სიგარეტის მსგავსად, ადამიანის ჯანმრთელობისთვის მავნე ნიკოტინს, სხვა ტოქსინებსა და კანცეროგენებსაც შეიცავს.
ამიტომაც ბუნებრივად ჩნდება კითხვები, რამდენად უსაფრთხოა გახურებადი თამბაქოს ნაწარმი მომხმარებლის ჯანმრთელობისთვის? ვნებს თუ არა პასიურ მწეველებს, ანუ დასაშვებია თუ არა მისი მოხმარება დახურულ სივრცეში და კონკრეტულად რა ზიანს აყენებს ადამიანის ჯანმრთელობას?
გახურებადი თამბაქოს ნაწარმის შემუშავებასა და განვითარებაზე თამბაქოს ინდუსტრია 10 წელზე მეტი ხნის განმავლობაში მუშაობდა. ამ ტექნოლოგიურ სიახლეში დაახლოებით 3 მილიარდი დოლარის ინვესტიცია ჩაიდო და მიუხედავად იმისა, რომ მისი, როგორც სიცოცხლისთვის რისკების შემცველი პროდუქტის შესახებ უამრავი კითხვა ჩნდება, მწარმოებლები დაჟინებით ცდილობენ, გახურებადი თამბაქოს დადებითი თვისებების წარმოჩენას, თითქოს უფრო ნაკლებ საფრთხეს შეიცავს, ვიდრე ჩვეულებრივი თამბაქოს ნაწარმი, სიგარეტი. თუმცა, რეალობა სულ სხვაა.
გახურებადი თამბაქოს პროდუქტი შემდეგნაირად ფუნქციონირებს: სპეციალური სამართებელი თამბაქოს 400 გრადუს ცელსიუსამდე ახურებს.
ამ შემთხვევაშიც წარმოქმნება თამბაქოს პროდუქტებისთვის მახასიათებელი სპეციფიკური მყრალი სუნი, აეროზოლები, რომლებიც ისევე შეიცავენ ტოქსინებსა და კანცეროგენებს, როგორც ჩვეულებრივი სიგარეტი.
განსაკუთრებით აღსანიშნავია, რომ გასახურებელი თამბაქოს ღეროები კონცენტრირებულ ნიკოტინს შეიცავს, რომელიც იმაზე მეტია, ვიდრე ჩვეულებრივ სიგარეტში და მწეველიც სიცოცხლის რისკისთვის სახიფათო პროდუქტზე უფრო მეტად მიჯაჭვული ხდება.
აშშ-ის სურსათისა და წამლის ადმინისტრაციამ არ დაადასტურა, რომ სიგარეტიდან ნიკოტინის მიღების ალტერნატიულ საშუალებებზე გადასვლის შემთხვევაში, მოწევასთან დაკავშირებული ავადობისა და სიკვდილიანობის მაჩვენებელი შემცირდება. ანუ, რეალურად მწეველისა და მის გარშემომყოფთა ჯანმრთელობისა და სიცოცხლისათვის ეს ახალი პროდუქტიც სერიოზული საფრთხეების შემქმნელია.
გახურებადი თამბაქოს ნაწარმი სასუნთქი გზებისა და არტერიებისთვის არანაკლებ საშიშია, ვიდრე - სიგარეტი.
ლაბორატორიული კვლევების საფუძველზე მეცნიერებმა დაადგინეს, რომ მოწყობილობის მიერ გამომუშავებული ბოლი სისხლძარღვების არტერიების მუშაობას ისევე აფერხებს, როგორც - სიგარეტის კვამლი.
იგივე შეიძლება ითქვას სასუნთქ გზებზეც. ფილტვის უჯრედებზე სიგარეტისა და გახურებადი თამბაქოს ნაწარმის ბოლის გავლენების შედარებამ აჩვენა, რომ ზიანი თითქმის იდენტური ან ოდნავ ნაკლებია, იმის მიხედვით, თუ რომელ კვლევას დავუჯერებთ.
ამასთან, გახურებადი თამბაქოს ნაწარმი უფრო მეტ ტოქსიკურ ნივთიერებებს გამოყოფს, ვიდრე ამას მწარმოებელი აღიარებს. მეცნიერებმა გამოავლინეს 62 მავნე ნაერთი, მაშინ, როდესაც მწარმოებლებმა მხოლოდ 10 აღიარეს. მათ არაფერი უთქვამთ სამი ძლიერი ტოქსიკური ნივთიერების (დიაცეტილი, აცეტილაცეტონი, ჰიდროქსიმეთილფურფურალი) და ერთი კანცეროგენული - დიეთილჰექსილ ფტალატის შესახებ.
კალიფორნიის უნივერსიტეტის მკვლევრებმა ასევე აღმოაჩინეს, რომ თამბაქოს გახურებისას მოწყობილობის პლასტიკის ფილტრი გარკვეულ დონეზე ლღვება და გამოყოფს ფორმალდეჰიდის ციანოჰიდრინს. აღნიშნული ტოქსინი მცირე რაოდენობითაც კი საშიშია.
გახურებადი თამბაქოს ნაწარმი საშიშია არამხოლოდ მომხმარებლისთვის, არამედ მათთვისაც, ვინც გარშემო იმყოფება. მკვლევრებმა მოწყობილობის ორთქლში აღმოაჩინეს ჩვეულებრივი სიგარეტის დოზის ნიკოტინის 84%-ი და სხვა ტოქსიკური ნაერთები. ამით სრულად გაცამტვერდა მითი ნაწარმის მომხმარებელთა გვერდით მყოფი ადამიანების უსაფრთხოების შესახებ - ისინი, ყოველგვარი გამონაკლისის გარეშე, პასიური მწეველების რისკჯგუფს მიეკუთვნებიან.
ელექტროსიგარეტისა და ვეიპის შესახებ ინფორმაცია მწეველებს უკვე დიდი ხანია აქვთ. ისინიც სიგარეტის ნაკლებად მავნე შემცვლელებად განიხილებოდა.
ელექტროსიგარეტები ივსება ნიკოტინის შემცველი არომატიზებული სითხით, რომელიც გაცხელების დროს ორთქლდება. თუმცა არაერთი კვლევა ადასტურებს, რომ უსაფრთხო არც ელექტროსიგარეტია და მათი მავნე ზემოქმედება დროთა განმავლობაში უფრო მტკიცდება.
სწორედ ამიტომ, თამბაქოს ნებისმიერი ნაწარმის მავნე გავლენისგან თავის დაღწევის უალტერნატივო გზა მასზე კატეგორიული უარის თქმაა.
აუცილებლად უნდა აღინიშნოს ახალი ტექნოლოგიური პროდუქტების შექმნის მიზანი. როგორც ელექტრონული, ისე გახურებადი თამბაქოს პროდუქტების შექმნისას, თამბაქოს ინდუსტრიის სამიზნე ახალი მომხმარებელი, ძირითადად მოზარდები და ახალგაზრდობაა. ამაზე მეტყველებს აღნიშნული სეგმენტის მისამართით ინდუსტრიის მიერ წარმოებული აგრესიული მარკეტინგული კამპანია.
ორგანიზმში ნიკოტინური ალკალოიდების დეპოს ე.წ. ნიკოტინური რეცეპტორები წარმოადგენენ.
ნიკოტინის აქტიური ფრაქცია, რომელიც თავსდება უჯრედის ბირთვში და მონაწილეობას იღებს ყველა სახის
სასიცოცხლო პროცესებში (უჯრედოვანი კვება, ნივთიერებათა ცვლა, ცენტრალური ნერვული სისტემის სისხლით და ჟანგბადით მომარაგება) თამბაქოს მოხმარების შეწყვეტიდან უმოკლეს ვადებში გამოიდევნება.
ეს ვადა ინდივიდუალურია და შეიძლება შეადგენდეს 24 საათიდან 5-7 დღემდე
რაც შეეხება ნიკოტინურ რეცეპტორებში დალექილ ნიკოტინურ ალკალოიდებს (ე.წ. პასიური ფრაქცია) - მათი
გარკვეული კონცენტრაცია ორგანიზმში რჩება წლების განმავლობაში.
ისინი მონაწილეობას არ იღებენ ორგანიზმისთვის სასიცოცხლო პროცესებში, თუმცა დრო და დრო გააქტიურების შემთხვევაში ყოფილ მწეველს სიგარეტს ,,შეახსენებენ" ხოლმე.
ამიტომაა, როცა ყოფილი მწეველი აღნიშნავს, რომ სიგარეტს არ ეწევა დიდი ხანია, მაგრამ ხანდხან მაინც
მოუნდება თამბაქოს მოხმარება.
დაბოლოს, სწორედ ამ ნიკოტინური ალკალოიდების პასიური ფრაქციების მოქმედების გამო, თუკი ადამიანმა
თუნდაც 5 წლის შემდეგ დაიწყო ისევ თამბაქოს მოხმარება, ყველა ორგანიზმში პათოლოგიური პროცესი იმავე
ინტენსივობით წარიმართება - თითქოს 5 წლიანი თავშეკავება არც ყოფილიყოს.
მრავალმა მეცნიერულმა გამოკვლევამ დაადასტურა, რომ ორგანიზმი ნიკოტინისგან სრულად თავისუფლდება
თითქმის იმ ვადაში, რა ვადის განმავლობაშიც მოიხმარდა მწეველი სიგარეტს.
ამ ფაქტორების გათვალისწინებით ეწოდება მწეველობას - ქრონიკული ნიკოტინიზმი.
თამბაქოზე თავშეკავება უდაოდ დიდი წარმატებაა, თუმცა ყოფილ მწეველს ყოველთვის უნდა ახსოვდეს, რომ
მუდმივი მობილიზება, მიღწეული შედეგის განმტკიცება - აუცილებელია საბოლოო წარმატების მისაღწევად.
ნიკოტინის აქტიური ფრაქცია, რომელიც თავსდება უჯრედის ბირთვში და მონაწილეობას იღებს ყველა სახის
სასიცოცხლო პროცესებში (უჯრედოვანი კვება, ნივთიერებათა ცვლა, ცენტრალური ნერვული სისტემის სისხლით და ჟანგბადით მომარაგება) თამბაქოს მოხმარების შეწყვეტიდან უმოკლეს ვადებში გამოიდევნება.
ეს ვადა ინდივიდუალურია და შეიძლება შეადგენდეს 24 საათიდან 5-7 დღემდე
რაც შეეხება ნიკოტინურ რეცეპტორებში დალექილ ნიკოტინურ ალკალოიდებს (ე.წ. პასიური ფრაქცია) - მათი
გარკვეული კონცენტრაცია ორგანიზმში რჩება წლების განმავლობაში.
ისინი მონაწილეობას არ იღებენ ორგანიზმისთვის სასიცოცხლო პროცესებში, თუმცა დრო და დრო გააქტიურების შემთხვევაში ყოფილ მწეველს სიგარეტს ,,შეახსენებენ" ხოლმე.
ამიტომაა, როცა ყოფილი მწეველი აღნიშნავს, რომ სიგარეტს არ ეწევა დიდი ხანია, მაგრამ ხანდხან მაინც
მოუნდება თამბაქოს მოხმარება.
დაბოლოს, სწორედ ამ ნიკოტინური ალკალოიდების პასიური ფრაქციების მოქმედების გამო, თუკი ადამიანმა
თუნდაც 5 წლის შემდეგ დაიწყო ისევ თამბაქოს მოხმარება, ყველა ორგანიზმში პათოლოგიური პროცესი იმავე
ინტენსივობით წარიმართება - თითქოს 5 წლიანი თავშეკავება არც ყოფილიყოს.
მრავალმა მეცნიერულმა გამოკვლევამ დაადასტურა, რომ ორგანიზმი ნიკოტინისგან სრულად თავისუფლდება
თითქმის იმ ვადაში, რა ვადის განმავლობაშიც მოიხმარდა მწეველი სიგარეტს.
ამ ფაქტორების გათვალისწინებით ეწოდება მწეველობას - ქრონიკული ნიკოტინიზმი.
თამბაქოზე თავშეკავება უდაოდ დიდი წარმატებაა, თუმცა ყოფილ მწეველს ყოველთვის უნდა ახსოვდეს, რომ
მუდმივი მობილიზება, მიღწეული შედეგის განმტკიცება - აუცილებელია საბოლოო წარმატების მისაღწევად.
თამბაქოს მოხმარება დიდ ზიანს აყენებს მწეველის ფილტვებს.
რაც მეტია მწეველობის სტაჟი და დღეში მოწეული ღერების რაოდენობა, მით მეტია ფილტვების პათოლოგიების ჩამოყალიბების რისკი.
მწეველობის პირდაპირი ჩვენაბაა ფილტვების ქრონიკული ობსტრუქციული დაავადება.
ფილტვების ქრონიკული ობსტრუქციული დაავადება არის სასუნთქი გზების შევიწროებით მიმდინარე დაავადება, რომელსაც იწვევს სასუნთქ გზებზე ან/და ალვეოლებზე გარემოდან შესუნთქული მავნე ნაწილაკების და აირების ზემოქმედება. მთელ მსოფლიოში მისი გამომწვევი უმთავრესი მიზეზი თამბაქოს მოხმარებაა. ეს არის დაავადება რომლის თავიდან აცილება და მართვა შესაძლებელია.
დაავადების სიმპტომები წლების შემდეგ ვითარდება, რის გამოც პაციენტმა შესაძლოა დაავადების არსებობის შესახებ არც იცოდეს. უმეტეს შემთხვევაში სიმპტომები 35 წლამდე არ ვლინდება.
სუნთქვის გაძნელება ფიზიკური აქტივობის დროს
ქრონიკული ხველა ნახველით
სასუნთქი გზების ხშირი ინფექციები, განსაკუთრებით ზამთრის პერიოდში
სტვენის მსგავსი, ხმაურიანი სუნთქვა
დაავადებას აქვს სხვა ნიშნებიც, რაც შესაძლოა მოიცავდეს:
წონაში დაკლებას
დაღლილობასა და სისუსტეს
კოჭების შეშუპებას
ფილტვების ქრონიკული ობსტრუქციული დაავადების ძირითადი გამომწვევი მიზეზი თამბაქოს მოხმარებაა, რადგან თამბაქო აღიზიანებს ბრონქების ეპითელიუმს და იწვევს ანთებას. ხანგრძლივი ანთებითი პროცესი შეუქცევად ცვლილებებს იწვევს.
სასუნთქი გზების კედლები სქელდება, რადგან ხდება ლორწოს გამომყოფი ჯირკვლების და უჯრედების ზომის და რაოდენობის მატება, დიდი რაოდენობით ლორწოს გამოყოფით იხშობა ბრონქების სანათური, ასევე ითრგუნება მისი დამცველობითი ფუნქცია, რაც ბაქტერიული ინფექციის განვითარებისთვისაც ხელსაყრელი გარემოა.
ლორწოს გამოყოფის გამო პაციენტებს აქვთ ჩივილი - ხველა ნახველით. გარდა ამისა, თამბაქოს ბოლით ზიანდება ალვეოლების კედლები, ის სტრუქტურული ერთეული სადაც აირთა ცვლა მიმდინარეობს, შედეგად კი ფილტვები ელასტიურობას კარგავს. მუდმივი ზემოქმედება იწვევს სასუნთქი გზების რემოდელირებას, ნაწიბურდება და ვიწროვდება მცირე ზომის ჰაერგამტარი გზები, რაც აღდგენას არ ექვემდებარება. იშვიათად, ფქოდ შესაძლოა გამოწვეული იყოს ბოლით, მტვრით, ჰაერის დაბინძურებითა და გენეტიკური დარღვევებით.
მწეველობა - თამბაქოს მოხმარება ფილტვის ქრონიკული ობსტრუქციული დაავადების გამომწვევი მთავარი მიზეზია. შემთხვევათა 90% სწორედ სიგარეტის მოწევასთანაა კავშირში.
პასიური მწეველობა - მწეველებთან ერთ გარემოში ყოფნა ფილტვის ქრონიკული ობსტრუქციული დაავადების განვითარების რისკს ზრდის.
ფილტვის ქრონიკული ობსტრუქციული დაავადება ძირითადად 35 წელს გადაცილებულ პირებს ემართებათ, თუმცა შემთხვევათა უმრავლესობის დიაგნოსტიკა 50 წლამდე არ ხდება. დაავადების მქონე პაციენტების უმრავლესობა ექიმთან არ მიდის, რადგან პაციენტები სიმპტომების არსებობას „მწეველის ხველას“ მიაწერენ.
ფილტვის ქრონიკული ობსტრუქციული დაავადების მკურნალობა გულისხმობს დაავადების პროგრესირების შენელებას და არა სრულად განკურნებას. მკურნალობის კურსი უმეტეს შემთხვევაში მედიკამენტოზურ მკურნალობას გულისხმობს. თუმცა, იშვიათ შემთხვევებში შესაძლებელია ჩატარდეს ქირურგიული ჩარევა.
დაავადების პროგრესირების შენელებისთვის საუკეთესო გამოსავალი თამბაქოს მოხმარების შეწყვეტაა. დაავადების ადრეულ სტადიაზე თამბაქოს მოხმარებაზე უარის თქმა მნიშვნელოვან შედეგს იძლევა. უკვე ჩამოყალიბებული დაზიანება შეუქცევადია, მაგრამ თამბაქოზე უარის თქმით მდგომარეობის გაუარესების შეჩერება - შესაძლებელი.
თამბაქოს მოხმარებაზე უარის თქმა, დაავადების რისკის შესამცირებლად ყველაზე ეფექტური საშუალებაა.
კვლევებით დადგენილია, რომ თუ დამხმარე პრეპარატების პარალელურად, პაციენტი თამბაქოს მოხმარებას წყვეტს ან ამცირებს თამბაქოს გამონაბოლქვთან კონტაქტს, მკურნალობის ეფექტურობა უფრო მაღალია.
როგორც ხედავთ, მოწევის შეწყვეტას ალტერნატივა არ აქვს! დროზე მიიღეთ ერთადერთი სწორი გადაწყვეტილება და დაიწყეთ ცხოვრება სიგარეტის გარეშე!
რაც მეტია მწეველობის სტაჟი და დღეში მოწეული ღერების რაოდენობა, მით მეტია ფილტვების პათოლოგიების ჩამოყალიბების რისკი.
მწეველობის პირდაპირი ჩვენაბაა ფილტვების ქრონიკული ობსტრუქციული დაავადება.
ფილტვების ქრონიკული ობსტრუქციული დაავადება არის სასუნთქი გზების შევიწროებით მიმდინარე დაავადება, რომელსაც იწვევს სასუნთქ გზებზე ან/და ალვეოლებზე გარემოდან შესუნთქული მავნე ნაწილაკების და აირების ზემოქმედება. მთელ მსოფლიოში მისი გამომწვევი უმთავრესი მიზეზი თამბაქოს მოხმარებაა. ეს არის დაავადება რომლის თავიდან აცილება და მართვა შესაძლებელია.
დაავადების სიმპტომები წლების შემდეგ ვითარდება, რის გამოც პაციენტმა შესაძლოა დაავადების არსებობის შესახებ არც იცოდეს. უმეტეს შემთხვევაში სიმპტომები 35 წლამდე არ ვლინდება.
სუნთქვის გაძნელება ფიზიკური აქტივობის დროს
ქრონიკული ხველა ნახველით
სასუნთქი გზების ხშირი ინფექციები, განსაკუთრებით ზამთრის პერიოდში
სტვენის მსგავსი, ხმაურიანი სუნთქვა
დაავადებას აქვს სხვა ნიშნებიც, რაც შესაძლოა მოიცავდეს:
წონაში დაკლებას
დაღლილობასა და სისუსტეს
კოჭების შეშუპებას
ფილტვების ქრონიკული ობსტრუქციული დაავადების ძირითადი გამომწვევი მიზეზი თამბაქოს მოხმარებაა, რადგან თამბაქო აღიზიანებს ბრონქების ეპითელიუმს და იწვევს ანთებას. ხანგრძლივი ანთებითი პროცესი შეუქცევად ცვლილებებს იწვევს.
სასუნთქი გზების კედლები სქელდება, რადგან ხდება ლორწოს გამომყოფი ჯირკვლების და უჯრედების ზომის და რაოდენობის მატება, დიდი რაოდენობით ლორწოს გამოყოფით იხშობა ბრონქების სანათური, ასევე ითრგუნება მისი დამცველობითი ფუნქცია, რაც ბაქტერიული ინფექციის განვითარებისთვისაც ხელსაყრელი გარემოა.
ლორწოს გამოყოფის გამო პაციენტებს აქვთ ჩივილი - ხველა ნახველით. გარდა ამისა, თამბაქოს ბოლით ზიანდება ალვეოლების კედლები, ის სტრუქტურული ერთეული სადაც აირთა ცვლა მიმდინარეობს, შედეგად კი ფილტვები ელასტიურობას კარგავს. მუდმივი ზემოქმედება იწვევს სასუნთქი გზების რემოდელირებას, ნაწიბურდება და ვიწროვდება მცირე ზომის ჰაერგამტარი გზები, რაც აღდგენას არ ექვემდებარება. იშვიათად, ფქოდ შესაძლოა გამოწვეული იყოს ბოლით, მტვრით, ჰაერის დაბინძურებითა და გენეტიკური დარღვევებით.
მწეველობა - თამბაქოს მოხმარება ფილტვის ქრონიკული ობსტრუქციული დაავადების გამომწვევი მთავარი მიზეზია. შემთხვევათა 90% სწორედ სიგარეტის მოწევასთანაა კავშირში.
პასიური მწეველობა - მწეველებთან ერთ გარემოში ყოფნა ფილტვის ქრონიკული ობსტრუქციული დაავადების განვითარების რისკს ზრდის.
ფილტვის ქრონიკული ობსტრუქციული დაავადება ძირითადად 35 წელს გადაცილებულ პირებს ემართებათ, თუმცა შემთხვევათა უმრავლესობის დიაგნოსტიკა 50 წლამდე არ ხდება. დაავადების მქონე პაციენტების უმრავლესობა ექიმთან არ მიდის, რადგან პაციენტები სიმპტომების არსებობას „მწეველის ხველას“ მიაწერენ.
ფილტვის ქრონიკული ობსტრუქციული დაავადების მკურნალობა გულისხმობს დაავადების პროგრესირების შენელებას და არა სრულად განკურნებას. მკურნალობის კურსი უმეტეს შემთხვევაში მედიკამენტოზურ მკურნალობას გულისხმობს. თუმცა, იშვიათ შემთხვევებში შესაძლებელია ჩატარდეს ქირურგიული ჩარევა.
დაავადების პროგრესირების შენელებისთვის საუკეთესო გამოსავალი თამბაქოს მოხმარების შეწყვეტაა. დაავადების ადრეულ სტადიაზე თამბაქოს მოხმარებაზე უარის თქმა მნიშვნელოვან შედეგს იძლევა. უკვე ჩამოყალიბებული დაზიანება შეუქცევადია, მაგრამ თამბაქოზე უარის თქმით მდგომარეობის გაუარესების შეჩერება - შესაძლებელი.
თამბაქოს მოხმარებაზე უარის თქმა, დაავადების რისკის შესამცირებლად ყველაზე ეფექტური საშუალებაა.
კვლევებით დადგენილია, რომ თუ დამხმარე პრეპარატების პარალელურად, პაციენტი თამბაქოს მოხმარებას წყვეტს ან ამცირებს თამბაქოს გამონაბოლქვთან კონტაქტს, მკურნალობის ეფექტურობა უფრო მაღალია.
როგორც ხედავთ, მოწევის შეწყვეტას ალტერნატივა არ აქვს! დროზე მიიღეთ ერთადერთი სწორი გადაწყვეტილება და დაიწყეთ ცხოვრება სიგარეტის გარეშე!
ადამიანის ჯანმრთელობის ერთ-ერთ ყველაზე გახშირებულ პრობლემას კბილის კარიესი წარმოადგენს, ხშირ შემთხვევაში, ყოველივე ამას ჩვენ თავადვე ვამატებთ ისეთ მაპროვოცირებელ ფაქტორებს, როგორიც არის თამბაქო.
კარიესი კბილის დაზიანებაა, რომელიც ვითარდება კბილის მაგარი ქსოვილის დემინერალიზაციის ხარჯზე. რა იწვევს მას?
უმეტეს შემთხვევაში კბილის ზედაპირზე დაფიქსირებული მიკროორგანიზმები, კერძოდ კი მათ მიერ გამოყოფილი ცხოველქმედების პროდუქტები, რომელიც ბუნებით მჟავე გარემოსი არიან და ეს მჟავე გარემო საკმაოდ მძლავრად მოქმედებს კბილის ქსოვილზე და არასასურველი ჰიგიენის შემთხვევაში იწვევს კბილის დაშლას.
მიკროორგანიზმების მიმაგრებას, კბილის ზედაპირზე, ხელს უწყობს სხვადასხვა ფაქტორები (კბილის უკვე დაზიანებული უბანი, კბილის ქვა, არასწორედ გაკეთებული ბჟენი თუ ხელოვნური გვირგვინი, დიდი რაოდენობით ტკბილეული და ა. შ.).
კვლევების თანახმად, დადგინდა რომ თამბაქოს პროდუქტები ასევე აძლიერებენ მიკროორგანიზმების ფიქსაციას კბილის ზედაპირზე, იმდენად რამდენადაც თვით ეს პროდუქტები, თავად გამოირჩევიან დიდი წებოვნებით და თამბაქოს მომხმარებლებს საკმაოდ სწრაფად უგროვდებათ კბილის ზედაპირზე პიგმენტური ნადები.
თუმცა, თამბაქო მხოლოდ კარიესის პროვოცირებას არ იწვევს. მისი საშუალებით კბილის ზედაპირზე ფიქსირდება ბაქტერიების მთელი კოლონიები, რაც ასევე ცუდ ზეგავლენას ახდენს ღრძილების ჯანმრთელობაზე.
შეიძლება ადამიანი კარგადაც უვლიდეს პირის ღრუს, კბილების ხშირი წმენდით, სტომატოლოგთან ხშირი ვიზიტებით, პროფილაქტიკური სამკურნალო ღონისძიებებით და ვიზუალურად არც იყოს გამოხატული პრობლემა.
თუმცა, როგორც კვლევები გვიჩვენებს, თამბაქო ღრძილების დაავადებების ალბათობას რამდენჯერმე ზრდის და შედეგად, უფრო მეტი კბილი იკარგება.
ნიკოტინი ავიწროვებს მიკროსისხლძარებს და წარმოქმნის ეგრეთ წოდებულ ბოჭკოვან შემაერთებელ ქსოვილს, ახშობს კიდეც მათ სანათურს, ირღვევა სისხლის მიკროცირკულაცია, სისხლდენისადმი მიდრეკილებაც ნაკლებია, ღრძილები თითქოს ანთებისთვის დამახასიათებელ მკვეთრ წითელ ფერს არ იღებს, და სწორედ ამის გამო ფიქრობს ადამიანი რომ ჯანმრთელია.
მაგრამ არა, სისხლძარღვთა სპაზმის გამო, ხდება „პოლიმორფულბირთვიანი ლეიკოციტებისა“ და „მონოციტურ/მაკროფაგული“ აქტივობის შენელება, ანუ ფერხდება ინფექციასთან ბრძოლა.
ნიკოტინი ანთებით კერაში იწვევს „ინტერლეიკინ-6“ და „სიმსივნის ნეკროზის ფაქტორი - ალფას“ მატებას, რის გამოც კიდევ უფრო მძიმდება ანთების ხარისხი, თუმცა სისხლძარღვთა სპაზმის ფონზე, ანთების ნიშნები შეიძლება არ ჩანდეს, მხოლოდ ფარულად მიდიოდეს პროცესი, რაც უფრო დამანგრევლად მოქმედებს ღრძილებზე.
რადგან მწეველებში, ანთებითი ღრძილების შეხორცება და გამოჯანმრთელება უფრო ნაკლებად ხდება, ვიდრე არამწეველებში, რაც რა თქმა უნდა მკურნალობის შედეგებზე უარყოფითად აისახება.
და ბოლოს, ორგანიზმზე ნიკოტინის მავნე ზემოქმედება არის რეალობა, რომელიც დღესდღეისობით უკვე მეცნიერულად, კვლევებზე და ექსპერიმენტებზე დაყრდნობით არის დამტკიცებული.
კარიესი კბილის დაზიანებაა, რომელიც ვითარდება კბილის მაგარი ქსოვილის დემინერალიზაციის ხარჯზე. რა იწვევს მას?
უმეტეს შემთხვევაში კბილის ზედაპირზე დაფიქსირებული მიკროორგანიზმები, კერძოდ კი მათ მიერ გამოყოფილი ცხოველქმედების პროდუქტები, რომელიც ბუნებით მჟავე გარემოსი არიან და ეს მჟავე გარემო საკმაოდ მძლავრად მოქმედებს კბილის ქსოვილზე და არასასურველი ჰიგიენის შემთხვევაში იწვევს კბილის დაშლას.
მიკროორგანიზმების მიმაგრებას, კბილის ზედაპირზე, ხელს უწყობს სხვადასხვა ფაქტორები (კბილის უკვე დაზიანებული უბანი, კბილის ქვა, არასწორედ გაკეთებული ბჟენი თუ ხელოვნური გვირგვინი, დიდი რაოდენობით ტკბილეული და ა. შ.).
კვლევების თანახმად, დადგინდა რომ თამბაქოს პროდუქტები ასევე აძლიერებენ მიკროორგანიზმების ფიქსაციას კბილის ზედაპირზე, იმდენად რამდენადაც თვით ეს პროდუქტები, თავად გამოირჩევიან დიდი წებოვნებით და თამბაქოს მომხმარებლებს საკმაოდ სწრაფად უგროვდებათ კბილის ზედაპირზე პიგმენტური ნადები.
თუმცა, თამბაქო მხოლოდ კარიესის პროვოცირებას არ იწვევს. მისი საშუალებით კბილის ზედაპირზე ფიქსირდება ბაქტერიების მთელი კოლონიები, რაც ასევე ცუდ ზეგავლენას ახდენს ღრძილების ჯანმრთელობაზე.
შეიძლება ადამიანი კარგადაც უვლიდეს პირის ღრუს, კბილების ხშირი წმენდით, სტომატოლოგთან ხშირი ვიზიტებით, პროფილაქტიკური სამკურნალო ღონისძიებებით და ვიზუალურად არც იყოს გამოხატული პრობლემა.
თუმცა, როგორც კვლევები გვიჩვენებს, თამბაქო ღრძილების დაავადებების ალბათობას რამდენჯერმე ზრდის და შედეგად, უფრო მეტი კბილი იკარგება.
ნიკოტინი ავიწროვებს მიკროსისხლძარებს და წარმოქმნის ეგრეთ წოდებულ ბოჭკოვან შემაერთებელ ქსოვილს, ახშობს კიდეც მათ სანათურს, ირღვევა სისხლის მიკროცირკულაცია, სისხლდენისადმი მიდრეკილებაც ნაკლებია, ღრძილები თითქოს ანთებისთვის დამახასიათებელ მკვეთრ წითელ ფერს არ იღებს, და სწორედ ამის გამო ფიქრობს ადამიანი რომ ჯანმრთელია.
მაგრამ არა, სისხლძარღვთა სპაზმის გამო, ხდება „პოლიმორფულბირთვიანი ლეიკოციტებისა“ და „მონოციტურ/მაკროფაგული“ აქტივობის შენელება, ანუ ფერხდება ინფექციასთან ბრძოლა.
ნიკოტინი ანთებით კერაში იწვევს „ინტერლეიკინ-6“ და „სიმსივნის ნეკროზის ფაქტორი - ალფას“ მატებას, რის გამოც კიდევ უფრო მძიმდება ანთების ხარისხი, თუმცა სისხლძარღვთა სპაზმის ფონზე, ანთების ნიშნები შეიძლება არ ჩანდეს, მხოლოდ ფარულად მიდიოდეს პროცესი, რაც უფრო დამანგრევლად მოქმედებს ღრძილებზე.
რადგან მწეველებში, ანთებითი ღრძილების შეხორცება და გამოჯანმრთელება უფრო ნაკლებად ხდება, ვიდრე არამწეველებში, რაც რა თქმა უნდა მკურნალობის შედეგებზე უარყოფითად აისახება.
და ბოლოს, ორგანიზმზე ნიკოტინის მავნე ზემოქმედება არის რეალობა, რომელიც დღესდღეისობით უკვე მეცნიერულად, კვლევებზე და ექსპერიმენტებზე დაყრდნობით არის დამტკიცებული.
მოწევისთვის თავის დანებება ერთ-ერთი ყველაზე რთული დავალებაა თანამედროვე ადამიანისთვის.
ყოველდღიური სტრესები და გადაღლა შვებას ისევ სიგარეტში ჰპოვებს, მაგრამ შეუძლებელი არაფერია, თუ თქვენ გადაწყვეტილი გაქვთ დაანებოთ მოწევას თავი და არ იცით როგორ, მაშინ ეს რეომენდაციები თქვენთვისაა:
მიიღეთ გადაწყვეტილება ერთ საათში მხოლოდ ერთი ღერი მოწიოთ, შემდეგ დროის ინტერვალი ნელ-ნელა გაზარდეთ.
გაირთულეთ სიგარეტის ამოღების საშუალება. მაგალითად გადააკარით შეკვრას ლენტი დაიჭირეთ სიგარეტი თქვენთვის მიუღებელ ხელში. შეეცადეთ იყიდოთ ის სიგარეტი, რომელიც არ გსიამოვნებთ. არ იყიდოთ ერთ შეკვრაზე მეტი.
შეიცვალეთ გარემო სადაც ეწევით, არ მოწიოთ იმ ადგილში სადაც გსიამოვნებთ მოწევა, არ მოწიოთ ყავასთან ერთად და ა.შ.
თუ თქვენ არ ეწევით ერთი დღე, შეგიძლიათ არ მოწიოთ არც მეორე დღეს. თუ ვერ მოითმინეთ და მოწიეთ არ მოიწყინოთ. სცადეთ კიდევ ერთხელ.
მოწიეთ თითო ღერით ნაკლები ყოველდღე.
თითო მოწევის წინ მიიღეთ სპეციალური გადაწყვეტილება ამასთან დაკავშირებით. გაწელეთ ყოველი მოწევა ატარეთ მხოლოდ ერთი ღერი და დარწმუნდებით, რომ შეეცდებით გადაინახოთ იგი.
უარი განაცხადეთ მოწევაზე ერთი დღით, შემდეგ კიდევ ერთით.
აცნობეთ თქვენ ოჯახს, მეგობრებს, ახლობლებს. სახალხო გამოცხადება უფრო დიდ ჟინს გაგიჩენთ სიგარეტისთვის თავის დანებებაში. დაინიშნეთ ზუსტი დრო, როდის დაანებებთ თავს სიგარეტს და გააკეთეთ ეს. დამალეთ ყველაფერი რაც სიგარეტს უკავშირდება: სიგარეტი, სანთებელა, საფერფლე გადაადგილეთ ავეჯი ოთახში, სადაც ხშირად ეწევით.
მოიმარჯვეთ საღეჭი რეზინი, კარამელი, მზესუმზირა, თხილი ყველაფერი ის რაც გიყვართ და შეჭამეთ, როდესაც მოწევა მოგინდებათ.
ყოველდღიური სტრესები და გადაღლა შვებას ისევ სიგარეტში ჰპოვებს, მაგრამ შეუძლებელი არაფერია, თუ თქვენ გადაწყვეტილი გაქვთ დაანებოთ მოწევას თავი და არ იცით როგორ, მაშინ ეს რეომენდაციები თქვენთვისაა:
მიიღეთ გადაწყვეტილება ერთ საათში მხოლოდ ერთი ღერი მოწიოთ, შემდეგ დროის ინტერვალი ნელ-ნელა გაზარდეთ.
გაირთულეთ სიგარეტის ამოღების საშუალება. მაგალითად გადააკარით შეკვრას ლენტი დაიჭირეთ სიგარეტი თქვენთვის მიუღებელ ხელში. შეეცადეთ იყიდოთ ის სიგარეტი, რომელიც არ გსიამოვნებთ. არ იყიდოთ ერთ შეკვრაზე მეტი.
შეიცვალეთ გარემო სადაც ეწევით, არ მოწიოთ იმ ადგილში სადაც გსიამოვნებთ მოწევა, არ მოწიოთ ყავასთან ერთად და ა.შ.
თუ თქვენ არ ეწევით ერთი დღე, შეგიძლიათ არ მოწიოთ არც მეორე დღეს. თუ ვერ მოითმინეთ და მოწიეთ არ მოიწყინოთ. სცადეთ კიდევ ერთხელ.
მოწიეთ თითო ღერით ნაკლები ყოველდღე.
თითო მოწევის წინ მიიღეთ სპეციალური გადაწყვეტილება ამასთან დაკავშირებით. გაწელეთ ყოველი მოწევა ატარეთ მხოლოდ ერთი ღერი და დარწმუნდებით, რომ შეეცდებით გადაინახოთ იგი.
უარი განაცხადეთ მოწევაზე ერთი დღით, შემდეგ კიდევ ერთით.
აცნობეთ თქვენ ოჯახს, მეგობრებს, ახლობლებს. სახალხო გამოცხადება უფრო დიდ ჟინს გაგიჩენთ სიგარეტისთვის თავის დანებებაში. დაინიშნეთ ზუსტი დრო, როდის დაანებებთ თავს სიგარეტს და გააკეთეთ ეს. დამალეთ ყველაფერი რაც სიგარეტს უკავშირდება: სიგარეტი, სანთებელა, საფერფლე გადაადგილეთ ავეჯი ოთახში, სადაც ხშირად ეწევით.
მოიმარჯვეთ საღეჭი რეზინი, კარამელი, მზესუმზირა, თხილი ყველაფერი ის რაც გიყვართ და შეჭამეთ, როდესაც მოწევა მოგინდებათ.
ორგანიზმში ნიკოტინური ალკალოიდების დეპოს ე.წ. ნიკოტინური რეცეპტორები წარმოადგენენ.
ნიკოტინის აქტიური ფრაქცია, რომელიც თავსდება უჯრედის ბირთვში და მონაწილეობას იღებს ყველა სახის სასიცოცხლო პროცესებში (უჯრედოვანი კვება, ნივთიერებათა ცვლა, ცენტრალური ნერვული სისტემის სისხლით და ჟანგბადით მომარაგება) თამბაქოს მოხმარების შეწყვეტიდან უმოკლეს ვადებში გამოიდევნება.
ეს ვადა ინდივიდუალურია და შეიძლება შეადგენდეს 24 საათიდან 5-7 დღემდე
რაც შეეხება ნიკოტინურ რეცეპტორებში დალექილ ნიკოტინურ ალკალოიდებს (ე.წ. პასიური ფრაქცია) - მათი გარკვეული კონცენტრაცია ორგანიზმში რჩება წლების განმავლობაში.
ისინი მონაწილეობას არ იღებენ ორგანიზმისთვის სასიცოცხლო პროცესებში, თუმცა დრო და დრო გააქტიურების შემთხვევაში ყოფილ მწეველს სიგარეტს "შეახსენებენ" ხოლმე.
ამიტომაა, როცა ყოფილი მწეველი აღნიშნავს, რომ სიგარეტს არ ეწევა დიდი ხანია, მაგრამ ხანდხან მაინც მოუნდება თამბაქოს მოხმარება.
დაბოლოს, სწორედ ამ ნიკოტინური ალკალოიდების პასიური ფრაქციების მოქმედების გამო, თუკი ადამიანმა თუნდაც 5 წლის შემდეგ დაიწყო ისევ თამბაქოს მოხმარება, ყველა ორგანიზმში პათოლოგიური პროცესი იმავე ინტენსივობით წარიმართება - თითქოს 5 წლიანი თავშეკავება არც ყოფილიყოს.
მრავალმა მეცნიერულმა გამოკვლევამ დაადასტურა, რომ ორგანიზმი ნიკოტინისგან სრულად თავისუფლდება თითქმის იმ ვადაში, რა ვადის განმავლობაშიც მოიხმარდა მწეველი სიგარეტს.
ამ ფაქტორების გათვალისწინებით ეწოდება მწეველობას - ქრონიკული ნიკოტინიზმი.
თამბაქოზე თავშეკავება უდაოდ დიდი წარმატებაა, თუმცა მწეველს ყოველთვის უნდა ახსოვდეს, რომ მუდმივი მობილიზება, მიღწეული შედეგის განმტკიცება - აუცილებელია საბოლოო წარმატების მისაღწევად.
ნიკოტინის აქტიური ფრაქცია, რომელიც თავსდება უჯრედის ბირთვში და მონაწილეობას იღებს ყველა სახის სასიცოცხლო პროცესებში (უჯრედოვანი კვება, ნივთიერებათა ცვლა, ცენტრალური ნერვული სისტემის სისხლით და ჟანგბადით მომარაგება) თამბაქოს მოხმარების შეწყვეტიდან უმოკლეს ვადებში გამოიდევნება.
ეს ვადა ინდივიდუალურია და შეიძლება შეადგენდეს 24 საათიდან 5-7 დღემდე
რაც შეეხება ნიკოტინურ რეცეპტორებში დალექილ ნიკოტინურ ალკალოიდებს (ე.წ. პასიური ფრაქცია) - მათი გარკვეული კონცენტრაცია ორგანიზმში რჩება წლების განმავლობაში.
ისინი მონაწილეობას არ იღებენ ორგანიზმისთვის სასიცოცხლო პროცესებში, თუმცა დრო და დრო გააქტიურების შემთხვევაში ყოფილ მწეველს სიგარეტს "შეახსენებენ" ხოლმე.
ამიტომაა, როცა ყოფილი მწეველი აღნიშნავს, რომ სიგარეტს არ ეწევა დიდი ხანია, მაგრამ ხანდხან მაინც მოუნდება თამბაქოს მოხმარება.
დაბოლოს, სწორედ ამ ნიკოტინური ალკალოიდების პასიური ფრაქციების მოქმედების გამო, თუკი ადამიანმა თუნდაც 5 წლის შემდეგ დაიწყო ისევ თამბაქოს მოხმარება, ყველა ორგანიზმში პათოლოგიური პროცესი იმავე ინტენსივობით წარიმართება - თითქოს 5 წლიანი თავშეკავება არც ყოფილიყოს.
მრავალმა მეცნიერულმა გამოკვლევამ დაადასტურა, რომ ორგანიზმი ნიკოტინისგან სრულად თავისუფლდება თითქმის იმ ვადაში, რა ვადის განმავლობაშიც მოიხმარდა მწეველი სიგარეტს.
ამ ფაქტორების გათვალისწინებით ეწოდება მწეველობას - ქრონიკული ნიკოტინიზმი.
თამბაქოზე თავშეკავება უდაოდ დიდი წარმატებაა, თუმცა მწეველს ყოველთვის უნდა ახსოვდეს, რომ მუდმივი მობილიზება, მიღწეული შედეგის განმტკიცება - აუცილებელია საბოლოო წარმატების მისაღწევად.
